Expositie 'Naar Tibet met Kuifje'; De favoriete strip van de Dalai Lama

Expositie 'Naar Tibet met Kuifje' en foto-expositie 'Terug naar Tibet' van Thom Hoffman, Rijksmuseum voor Volkenkunde, Steenstraat 1, Leiden.

Di t/m vr 10-17, za/zo 12-17u.

Inl 071-5168800, van 26 sept t/m 3 aug 1998. Entree volw. ƒ 10, kinderen 4-18 jr/CJP/65+ ƒ 7,50, MJK ƒ 3.

Hergé, de tekenaar van de strip Kuifje, is nooit in Tibet geweest, maar zijn album 'Kuifje in Tibet' uit 1959 is zó goed gedocumenteerd dat twee jaar geleden de geestelijk en politiek leider van Tibet, de Dalai Lama, dit Kuifje-avontuur in een televisie-interview 'een goede manier om kennis te maken met Tibet' noemde. Ja, hij had het boek gelezen en moest erg lachen om kapitein Haddock, de altijd mopperende en dorstige vriend van Kuifje. Dat de yeti, of migoe, zoals de Tibetanen de 'verschrikkelijke sneeuwman' in de Himalaya noemen, er met de whisky van Haddock van doorgaat in het verhaal, daar had de Dalai Lama ook veel schik om.

Er is nog een geestige scène in 'Kuifje in Tibet': waar Kuifje vastberaden is om zijn Chinese vriend Tchang te zoeken die met een vliegtuig neergestort is in het Himalaya-gebergte. Haddock besluit te elfder ure toch met Kuifjes expeditie mee te gaan en we zien de kapitein zijn rugzak vol pakken met de hoogstnoodzakelijke dingen voor onderweg: tien flessen whisky en blikjes tabak.

De expositie 'Naar Tibet met Kuifje', die volgende week begint in het Rijksmuseum voor Volkenkunde in Leiden, gaat niet over die frivole kanten van het boek. Het is een serieuze expositie die ons aan de hand van Kuifje kennis laat maken met de Tibetaanse cultuur, die wordt beheerst door het boeddhisme en het geloof in wedergeboorte. Er zijn Tibetaanse heiligdommen te zien, een chörten (een graf van een geestelijke, een lama) die je links hoort te passeren, zoals kapitein Haddock met zijn rugzak vol whisky tot zijn schade leert. Uit de collectie van het Rijksmuseum zelf zijn er onder meer Tibetaanse heiligenschrijnen, rolschilderingen, gebedsmolens en dodenboeken te zien. Verder zijn er veel foto's uit Tibet, van kloosters en dorpen. Voor kinderen is er een speciale route, in het voetspoor van de yeti.

'Naar Tibet met Kuifje' is een uitgebreide versie van een expositie die eerder, in 1994, te zien is geweest in Brussel. Toen is er een catalogus gemaakt, met veel kleurenfoto's uit Tibet en informatieve (en soms zweverige) teksten over land en religie, die nu ook weer in Leiden gebruikt wordt.

Op de expositie is aan de hand van schetsen ook te zien hoe de strip 'Kuifje in Tibet' tot stand kwam. Toen Hergé (pseudoniem voor Georges Remi, 1907-1983) begon te tekenen aan dit album (dat hem van alle 22 Kuifje-albums het liefst was) brak in Tibet juist een opstand uit tegen de Chinese overheersing. De Dalai Lama en zijn gevolg vluchtten uit Tibet en vestigden zich in Dharamsala, India. Veel Tibetanen zijn in de loop van de jaren hun leider gevolgd. Om ook dat aspect van het Tibetaanse leven te tonen, maakte de acteur en fotograaf Thom Hoffman begin dit jaar een fotoreportage van Tibetaanse kinderen die over de hoge bergen heen Tibet ontvluchten om half bevroren en uitgehongerd aan te komen in Dharamsala, waar ze opgevangen worden. En waar ze op school, althans volgens een reportage op het satelliet-tv-kanaal Arte, onder meer 'Kuifje in Tibet' lezen in hun eigen taal.