De eerste Aida van de 36 in dit seizoen zit erop

Concert: Aida van G. Verdi door Württembergische Philharmonie Reutlingen en Opera in Ahoy'-koor o.l.v. Roberto Paternostro. Gehoord: 24/9 Concertgebouw Amsterdam. Ahoy' Rotterdam: 23/1 t/m 1/2.

Aida beheerst het Nederlandse operaseizoen met 36 uitvoeringen. Gisteravond ging Verdi's werk concertant in Amsterdam, uitgevoerd ten behoeve van een cd-opname die wordt uitgebracht ter gelegenheid van de zes geënsceneerde voorstellingen die eind januari en begin februari worden gegeven in de Rotterdamse Ahoy' voor telkens 5.500 toeschouwers. Zaterdag gaat Aida in de Amsterdam Arena in een productie van Operama, wat schaal en publiekscapaciteit (40.000) betreft een van de grootste voorstellingen uit de geschiedenis van opera. In november toert de Bulgaarse staatsopera Rousse door ons land met Aida, in januari gevolgd door de Poolse staatsopera Wroclaw.

Het ongenoegen van de Ahoy'-operaproducent Peter Kroone over de Arena-Aida, waaraan Joop van den Ende op verschillende manieren meewerkt, is inmiddels naar buiten toe getemperd. De twee producenten hadden een 'gentlemans agreement' om niet gelijktijdig het zelfde repertoire te brengen. Kroone's vrees dat hij het met zijn megavoorstellingen zou afleggen tegen de monstervoorstelling in de Arena is niet bewaarheid. De vijf voorstellingen in de Ahoy' zijn inmiddels al bijna uitverkocht, en Kroone organiseert daar nog een extra zesde. “We hebben geen last gehad van de Arena en we hopen dat de Arena ook niet al te veel last heeft gehad van ons.”

Kroone, die zes jaar geleden begon met zeer artistiek gebrachte opera in de Ahoy', maar daar nog geen cent aan verdiende, heeft inmiddels de gemeente Rotterdam en het Fonds voor de podiumkunsten gevraagd om garantiesubsidies voor de enorme investeringen in decors - 1.2 miljoen per voorstelling. Als die worden toegezegd, kan Kroone verder en zelfs uitbreiden: voorstellingen in het stadion Gelredome, dat in Arnhem wordt gebouwd, en een extra openlucht-productie van Wagners Der fliegende Holländer op de Mullerpier aan de Maas in 2001, wanneer Rotterdam 'culturele hoofdstad' van Europa hoopt te zijn.

In de Ahoy', met een speelvloer van 40 bij 90 meter, wordt Aida gepresenteerd aan de Nijl, waar de farao een piramide laat bouwen. Het wordt in de regie van Petrika Ionesco geen pure plaatjesparade, maar een voorstelling waarin vooral het drama van de vier hoofdpersonages wordt uitgediept.

De stevige concertante uitvoering van gisteren liet dat al horen in de uitstekende en gepassioneerde bijdragen van Olga Romanka (Aida) en Claudio Otelli (Amonasro), die beide al vaker optraden in Rotterdam. Stefania Toczyska was een uiterst gedreven Amneris en de tenor Maurizio Frusoni zong een goede Radames, die vanaf de derde acte ineens bemerkt dat hij in een echte opera staat en dan beseft het slecht met hem zal aflopen.

Dankzij dirigent Roberto Paternostro was het geheel, ondanks wat instrumentale foutjes en oneffenheden, niet alleen heel adequaat maar ook hoogst opmerkelijk. Vanaf de tweede acte weken klankbeeld en -balans, frasering en accentuering, dynamiek en tempi vaak fors af van de Italiaanse standaard. In de tempel- en Nijlscène klonk het grote Ahoy'-koor in de concertzaal wat al te luid, maar voor het overige was het resultaat vaak bijzonder effectief.