Oostenrijk: neonazi verliest processen

WENEN, 24 SEPT. De Oostenrijkse ex-hoogleraar Werner Pfeifenberger heeft twee processen verloren die hij had aangespannen tegen critici die hem hadden verweten in 1995 nazi-taal te hebben gebruikt in een artikel in het jaarboek van de ultra-rechtse partij FPÖ.

In een 50 pagina's lang artikel in het jaarboek presenteerde Pfeifenberger een reeks nazi-mythen als feiten. Hij schreef over al tweeduizend jaar aanhoudende “joodse samenzweringen tegen de Westerse wereld” die nog steeds worden gesmeed en vond dat de Tweede Wereldoorlog een “actie van noodweer” van de Duitsers tegen die joodse samenzwering was geweest. Volgens Pfeifenberger zijn het de joden die Duitsland in 1933 de oorlog hebben verklaard, en niet omgekeerd.

Na de publikatie recenseerde de journalist Karl Pfeifer het artikel in Die Gemeinde, het blad van de joodse gemeenschap. Hij verweet Pfeifenberger nazi-taal te hebben gebruikt. Dat was voor de hoogleraar aanleiding zowel Pfeifer als de joodse gemeenschap - de Israelitische Kultusgemeinde - wegens smaad aan te klagen bij het Landesgericht in Wenen. Hij eiste bovendien schadevergoeding bij het Handelsgericht. Pfeifenberger is na de publikatie van zijn omstreden artikel op staande voet als hoogleraar ontslagen.

Gisteren verloor hij beide processen. Beide rechters kwamen tot de conclusie dat Pfeifers verwijt over 'nazi-taal' terecht was. De rechter van het Landesgericht, Werner Röggla, achtte het wel nodig een deskundige te hulp te roepen ter beoordeling van de tekst. De historicus Rudolf Ardelt ging in zijn oordeel over Pfeifenbergers artikel nog veel verder dan de journalist Pfeifer in zijn recensie. In een zeer gedetailleerde analyse wees hij op de overeenkomsten tussen Pfeifenbergers artikel en beruchte nazi-literatuur en in zijn eindoordeel noemde Ardelt de publikatie “schandalig”.

Rechter Röggla oordeelde daarop dat Pfeifers verwijten aan het adres van Pfeifenberger niet alleen terecht zijn maar ook “op waarheid berusten”.

Tijdens een zeer geëmotioneerd verlopen verhandeling, vorige week donderdag, noemde Pfeifenberger Ardelt “onmenselijk” omdat hij geen oog zou hebben voor “de nood van de door de joden achtervolgde Duitsers”. Hij probeerde Ardelt het spreken onmogelijk te maken.

De Oostenrijkse media berichten opvallend terughoudend over deze zaak. Der Standard, de Salzburger Nachrichten en het weekblad Falter hebben tot nu toe met enkele regels volstaan. De weekbladen profil en News schreven er helemaal niet over. Ook de staatsomroep ORF heeft de hele kwestie tot nu toe verzwegen.

Het proces wordt in Wenen beschouwd als een 'gevoelige' kwestie omdat Pfeifenbergers artikel niet in een obscuur blad verscheen, maar in het officiële jaarboek van een grote en in het parlement vertegenwoordigde partij.