Experimenten met 'wilsonbekwamen'

DEN HAAG, 24 SEPT. De Tweede Kamer heeft unaniem ingestemd met het wetsvoorstel dat medische experimenten met mensen regelt. Het wordt onder strikte voorwaarden mogelijk ook bij 'wilsonbekwamen' medisch-wetenschappelijk onderzoek te doen.

De ministers Borst (Volksgezondheid) en Sorgdrager (Justitie) zijn er in geslaagd bij het CDA en de drie kleinere christelijke partijen de angst weg te nemen dat aanvaarding van de wet leidt tot wildgroei van experimenten met 'wilsonbekwamen', vooral bij baby's en demente bejaarden. Ook zijn ze er door de bewindslieden van overtuigd dat het wetsvoorstel niet op gespannen voet staat met internationale verdragen. Volgens Borst en Sorgdrager was een brede steun van de Kamer gezien “de gevoelige aard van het onderwerp” gewenst.

Volgens de wet zijn experimenten met 'wilsonbekwamen' verboden tenzij aan een aantal voorwaarden is voldaan. Zo moet er geen alternatief zijn, bijvoorbeeld omdat het onderzoek zich juist richt op het bestrijden van dementie, en dienen de de risico's voor de proefpersoon beperkt te zijn. Als het vermoeden bestaat dat de patiënt zich tegen het experiment verzet, mag het onderzoek niet doorgaan. Borst heeft inmiddels kinderartsen, verpleeghuisartsen en artsen in instellingen voor geestelijk gehandicapten gevraagd een protocol op de stellen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek met en bij 'wilsonbekwamen'.

Bij de experimenten wordt onderscheid gemaakt tussen therapeutisch en niet-therapeutisch onderzoek. Voor beide soorten experimenten moet de onderzoeker toestemming krijgen van de ethische commissie van ziekenhuis of onderzoeksinstituut. Voor niet-therapeutisch onderzoek, het gaat daarbij om onderzoek waar hooguit anderen profijt van de resultaten kunnen hebben, stelt wet wet meer voorwaarden aan de onderzoeker. Zo moet deze aantonen dat proefpersonen onmisbaar zijn voor het onderzoek en dat de risico's en het ongemak in redelijke verhouding staat tot het belang van het onderzoek.

Ook de financiële vergoeding die de proefpersonen wordt geboden mag niet te hoog zijn: voorkomen moet worden dat proefpersonen enkel om het geld aan het experiment willen meedoen.