Alfa tech

Hèt nieuws van de voorbije weken in Vlaanderen is het feit dat Microsoft voor 45 miljoen dollar een aandeel van 8 procent heeft genomen in het Ieperse bedrijf Lernout & Hauspie Speech Products (LHSP). LHSP werd precies tien jaar geleden opgericht door Jo Lernout en Pol Hauspie, toen dertigers. Lernout was voordien marketingdirecteur bij het Amerikaanse Wang en het Vlaamse Barco. Hauspie had met succes een eigen softwarebedrijf opgericht en daarna doorverkocht.

LHSP is een mooi voorbeeld van wat de managementgoeroes Hamel en Prahalad intellectueel leiderschap noemen. Lernout en Hauspie zagen het toenemend belang van taal, spraakherkenning en vertaling in de softwarewereld. Tezelfdertijd waren ze ervan overtuigd dat de - Amerikaanse - ondernemingen die op dit vlak opereerden vanuit een verkeerd, feitelijk 'fordistisch' uitgangspunt vertrokken. Zoals je oorspronkelijk bij Ford elke auto kon kopen als hij maar zwart was en er een T op stond, zo vertrokken de Amerikaanse software-ontwikkelaars vanuit het idee dat je met elke taalstructuur kon werken, zolang die maar Amerikaans Engels was. Als Vlamingen, levend in het midden van Europa in een bovendien steeds meer multiculturele samenleving, wisten ze beter.

Lernout en Hauspie vonden het nodig vanuit minimaal acht totaal verschillende talen te vertrekken, waaronder Japans, Chinees, Arabisch, Russisch en ook Nederlands. De combinatie van alfa- met bèta-kennis is dus de basis van hun strategie. De beste taalkundigen werden aangetrokken en er wordt voortgebouwd op DEPES (Development Environment for Pronunciation Expert System), een softwaresysteem dat aan de Universiteit Gent werd ontwikkeld en dat LHSP als zijn 'Coca-Cola-formule' beschouwt. Microsoft zelf heeft het nodige geïnvesteerd in taal- en spraaktechnologie, maar erkende al een tijdlang dat LHSP's aanpak meerbelovend is door verschillende van haar producten in licentie te nemen. Ook AT&T, British Telecom en Motorola hebben stuk voor stuk op dit terrein grotere researchafdelingen dan Lernout & Hauspie. Maar het betere vertrekpunt en de tien jaar supergespecialiseerde ervaring maken dat LHSP op dit terrein, naast IBM en het Amerikaanse Dragon Systems, tot de wereldleiders wordt gerekend.

Vier jaar geleden was AT&T Microsoft reeds voorgegaan met een participatie van 5 procent in het bedrijf. Die deelname was indertijd de eerste officiële bekrachtiging door het grote bedrijfsleven van de erkenning die LHSP toen reeds breed genoot. Dat neemt niet weg dat het bedrijf nog nooit winst gemaakt heeft. Aanvankelijk geloofde buiten een aantal mensen uit hun directe omgeving, bijna niemand in hun onderneming. Zonder de participatie van de Vlaamse publieke investeringsmaatschappij GIMV, dat intussen een uitstekende staat van dienst heeft bij de ondersteuning van nieuwe Vlaamse high tech-ondernemingen, en de steun van honderden middenstanders, schooljuffrouwen en anderen die bezweken voor de overtuigingskracht van het duo, zouden ze niet eens van de grond gekomen zijn. Tot voor kort waren ze dan ook beter bekend als de grootste bedelaars van Vlaanderen. Ook het vertrouwen van werknemers, toeleveranciers en klanten werd soms langdurig op de proef gesteld door laattijdige betaling of levering. Accountants verdachten hen er geregeld van te creatief te zijn. Een bekende witz van Pol Hauspie is dan ook dat het gras altijd groener is aan de rand van de afgrond.

Dat LHSP nog nooit winst gemaakt heeft, komt mede doordat Lernout en Hauspie hun enthousiasme nauwelijks in bedwang kunnen houden en voortdurend nieuw kapitaal aantrekken om nieuwe initiatieven te nemen, nieuwe takken aan hun bedrijf toe te voegen om zo de voorsprong die ze hebben verworven, op zoveel mogelijk verwante terreinen te consolideren en verder uit te bouwen. De (intussen meer dan behoorlijke) winst voor de aandeelhouders ligt dan ook in de voortdurende stijging van de waarde van het bedrijf, dat twee jaar geleden als eerste Belgische onderneming een notering kreeg op Nasdaq, de Amerikaanse beurs voor kleinere groeibedrijven.

Niet alles wordt overigens binnen eigen huis georganiseerd. Twee jaar geleden werd het initiatief genomen om in het Ieperse een heel taalcluster, de Flanders Language Valley, tot stand te brengen, waar ook andere bedrijven hun plaats moeten vinden. Daartoe wordt een nieuw bedrijvencentrum gebouwd in de vorm van een grote oorschelp. Ook dit initiatief ondersteunt Microsoft nu met een bijdrage van 3 miljoen dollar aan het Flanders Language Valley Fund, het venture-capitalfonds dat durfkapitaal verleent aan jonge bedrijven die zich op deze 'spraaktechnologiecampus' willen komen vestigen.

In Ieper is het nu moeilijk om het hoofd koel te houden. Spraakherkenning en automatische vertaling zullen de komende tien, vijftien jaar de wijze waarop we met computers omgaan totaal veranderen. Daarnaast rukt Internet steeds meer op in gebieden waar mensen minder goed met Engels overweg kunnen. De overeenkomst met Microsoft betekent dat de kans groot is dat de taal- en spraakmodules van LHSP in de toekomstige Microsoftproducten opgenomen zullen worden, waardoor ze feitelijk de wereldstandaard worden.