'Tijdbom die in de gezichten van onze kinderen kan ontploffen'; Explosieve toename aantal armen

HONGKONG, 23 SEPT. Wereldbank-president James Wolfensohn heeft vanmorgen in zijn rede tot de jaarvergadering van IMF en Wereldbank gewaarschuwd dat het aantal armen de komende dertig jaar van drie tot vijf miljard zal toenemen, als niet meer actie wordt ondernomen.

Wolfensohn noemde de armoede een “tijdbom die in de gezichten van onze kinderen kan ontploffen”. De topman van de Wereldbank riep op tot een “quantum-sprong” in de inspanningen voor ontwikkeling. “Het is een uitdaging waarvan we ons niet kunnen veroorloven haar te negeren,” aldus Wolfenshohn. Hij sprak van “de tragedie van de uitsluiting”.

Volgens Wolfensohn kan de hulp van de Wereldbank voor de armen alleen in samenwerking bevolkingen, regeringen, non-gouvernementele organisaties en de particuliere sector. “Ons doel moet zijn ongelijkheid tussen en binnen landen te verminderen,” aldus Wolfensohn.

Wolfensohn besteedde in zijn rede ruim aandacht aan corruptie. Tijdens de vorige jaarvergadering zette hij het onderwerp op de agenda door dat woord voor het eerst openlijk te gebruiken. “Corruptie verhindert groei en sociale gelijkheid,” aldus Wolfensohn. Hij waarschuwde dat de Wereldbank leningen zal stoppen waar regeringen onwillig zijn corruptie te bestrijden die ontwikkeling ondermijnt. “Overal waar we het aantreffen moeten we het bestrijden.”

De ministers van China en India waarschuwden gisteren in het Development Committee, het adviesorgaan van IMF en Wereldbank, dat bestrijding van corruptie evenwichtig moet zijn. Zij vrezen dat corruptiebestrijding zich voornamelijk op ontwikkelingslanden zal richten.

Minister Pronk (Ontwikkelingssamenwerking) benadrukte gisteren net als andere bewindslieden van westerse landen dat voor corruptie twee partijen nodig zijn, degenen die steekpenningen aannemen maar ook zij die ze aanbieden. In de slotverklaring van het Development Committee wordt gesproken van een “consistente en evenwichtige” benadering.

Regeringen worden aangemoedigd internationale corruptiepraktijken strafbaar te stellen. Nu gaan veel landen nog niet verder dan het niet langer belastingaftrekbaar maken van steekpenningen voor bedrijven.

Het Development Comittee dringt verder aan op meer bilaterale bijdragen voor het door de Wereldbank beheerde fonds voor schuldverlichting aan de armste landen. Voor het vorig jaar goedgekeurde schuldeninitiatief van IMF en Wereldbank, waarvoor naar schatting 7,2 miljard dollar nodig is, komen in elk geval 19 landen in aanmerking. Tot nu toe zijn over Oeganda, Bolivia en Burkina Faso positieve besluiten genomen. In elk geval de eerste twee landen kunnen volgend jaar schuldverlichting tegemoet zien.

Volgens een topfunctionaris van de Wereldbank kunnen voor het jaar 2000 zo'n 14 landen de besluitvormingsprocedure zijn gepasseerd. Volgens de procedure moeten zij strikt genomen nog drie jaar 'goed gedrag' tonen, maar een flexibele hantering van de termijn is mogelijk. Dit is echter mede afhankelijk van de bilaterale bijdragen van de industrielanden, in het bijzonder de crediteurenlanden in de Club van Parijs.

Die schieten nog steeds te kort. Dat kan betekenen dat veel arme landen pas na 2003 de eerste schuldverlichting tegemoet kunnen zien, al is een zekere interimfinanciering mogelijk. Nederland heeft voor het schuldeninitiatief al eerder ruim honderd miljoen gulden toegezegd. De Britse minister van Financiën Brown heeft inmiddels besloten aan een Britse bijdrage niet langer de voorwaarde te verbinden dat het IMF eerst een deel van zijn goud verkoopt. De Duitse minister Waigel deed vanmorgen opnieuw geen enkele toezegging.

Volgens een gisteren genomen besluit wordt het kapitaal van het Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA) met een miljard dollar uitgebreid na eerder Amerikaans verzet. MIGA verzekeren politieke risico's van particuliere investeringen.

In de marge van de jaarvergadering van IMF en Wereldbank circuleert inmiddels een Japans voorstel een regionaal Aziatisch noodfonds van 100 miljard dollar op te richten om te gebruiken bij crises als in Thailand. De VS en de Europese landen verzetten zich fel, omdat zij vrezen dat landen in crisis dan veel te gemakkelijk geld krijgen buiten het IMF om. Dat zou investeerders in die landen kunnen verlokken tot onverantwoorde risico's.