Mysterieus

Deze week stond er in de krant, dat Ajax 'mysterieus' speelde. In een normale dertien-in-een-dozijn-wedstrijd voor de vaderlandse competitie in de Nijmeegse Goffert. Mysterieus. Je probeert het woord (en zeker het begrip) op je tong te wegen, maar verder kom je er niet mee. Wat is mysterieus voetbal? Voetbal dat weleens beschreven werd als afkomstig van een andere planeet.

Daar had ik ook al moeite mee. Van welke dan wel? Mars, Venus, Jupiter? Het totale voetbal van Michels en Cruijff had wel iets met oorlog te maken en dan kom je als vanzelfsprekend bij Mars terecht, waar heel misschien ooit een vorm van menselijk leven kan zijn geweest. Of men er ooit gevoetbald heeft blijft in nevelen gehuld. Toch viel zo'n uitspraak over sterk-afwijkend voetbal van wat de concurrenten op de mat legden, nog wel te verklaren. Het Ajax van Michels was al anders en het voetbal van Van Gaal zeker ook. Maar wat is het bijzondere van het spel dat Morton Olsen de Amsterdamse contractspelers oplegt?

Ik kan er niets geheimzinnigs aan ontdekken. Het is technisch zeer verzorgd, de bal gaat van man tot man, de spelers zijn vakbekwaam, vaste patronen zijn gemakkelijk herkenbaar. Naar mijn smaak zijn ze soms zelfs te zeer ingeslepen, zodat het, als bijvoorbeeld Blind de bal heeft, erg voorspelbaar is aan wie hij het ding gaat afspelen. Maar daar valt over te twisten, want wie de automatismen het best beheerst, ligt vaak gewonnen in de race. Maar dat herbergt toch geen enkel mysterie? Ajax heeft een grote en sterke selectie. Men kan putten uit een grote hoeveelheid spelers van klasse. Daarvan een eenheid te smeden blijft een kunst, maar de mogelijkheden zijn voorhanden.

Het voetbalwereldje leert bijna wekelijks dat het ook tussen de oren goed moet zitten. En als het dat niet zit, volgt een afgang zoals Ajax vorige week overkwam in Maribor. Het is niet zo dat men die avond niet wilde winnen. Voetballers willen altijd winnen, maar lichaam en geest werken soms slecht samen. Eén van de hedendaagse toverwoorden is het begrip 'scherp'. Men moet scherp zijn. Zo niet, dan loert de wanprestatie om de hoek. Niemand ontkomt daar altijd aan. Ik herinner me een Europese bekerwedstrijd van het toenmalige Ajax in Madrid tegen Atlético. Cruijff speelde mee maar zag geen kans een redelijke vorm te tonen. Maar hij was een dusdanig begrip in de ploeg, dat men ballen in zijn richting bleef spelen. Hij werd er erg kwaad om. “Zien jullie dan niet dat ik vanavond niks kan presteren? Speel me dan ook niet aan.” Hij was zeer rijp om gewisseld te worden.

De tv-commentator bij Maribor-Ajax getuigde er in zijn gedurfde inleiding van, dat het waarschijnlijk een grote Nederlandse overwinning zou worden en het kostte hem veel tijd om tot de bekentenis te komen dat dit er die keer niet in zat. Een fout die ik vroeger ook wel eens maakte - verblind door de reputatie van de voetbalgrootheid. Nu zijn er wel waarschijnlijkheden in voetbal, maar geen enkele zekerheid. Het blijft mensenwerk en hoge salarissen staan hier buiten, evenals de sponsorinkomsten. Daarbij kunnen uitslagen misleidend zijn.

Weliswaar verpletterde Ajax in deze competitie het zwakke FC Utrecht met niet minder dan 7-1, maar tijdens het laatste kwartier van de eerste helft en het eerste kwartier na rust, bij de stand van slechts 2-1 voor de Amsterdammers, had Utrecht het beste van het spel en verwierf zich scoringskansen. Wie slechts het eindresultaat ter beschikking had moest wel geloven, dat de winnaar geen moment in de problemen was geweest, terwijl de werkelijkheid was dat zij tweemaal een kwartier de mindere waren. Natuurlijk was er, over de 90 minuten genomen, aanzienlijk krachtsverschil. En het kan ook niet zonder betekenis zijn, dat de Griekse held royaal bovenaan staat. Maar er werd ook al geschreven dat Ajax' kampioenstitel vaststaat, terwijl er nog 28 duels voor de boeg zijn! Zullen we die lange serie dan maar schriftelijk afdoen? Ik voorspel dat de problemen komen als de velden verslechteren.