Gore legt in Moskou klachten VS op tafel

MOSKOU, 23 SEPT. De Amerikaanse regering is nog altijd ontevreden over de Russische godsdienstwet, ondanks een aantal aanpassingen. Dat heeft de Amerikaanse vice-president, Al Gore, gisteren in Moskou duidelijk gemaakt.

Gore besprak gisteren met premier Viktor Tsjernomyrdin de nieuwe godsdienstwet en een aantal andere thema's waarover Washington ontevreden is, zoals de Russische nucleaire leveranties aan Iran, de perikelen met het ruimtelab Mir en de onwil van de Doema inzake ontwapeningsvraagstukken. Het Russische parlement nam eerder dit jaar een wet op de godsdienstvrijheid aan waarin de Russische orthodoxe kerk sterk werd bevoordeeld. In het Westen - het Vaticaan, maar ook de VS - werd scherp gereageerd op de discriminatie van het katholicisme en het protestantisme in de Russische wet. De VS dreigden zelfs met sancties als de wet niet zou worden gewijzigd. President Jeltsin sprak vervolgens een veto uit over de wet.

Vorige week vrijdag nam het Russische parlement het sterk geamendeerde wetsvoorstel opnieuw aan. In de nieuwe vorm lijkt de wet aanvaardbaar voor president Jeltsin. Maar Gore maakte gisteren duidelijk dat er nog veel schort aan het wetsontwerp. De bezwaren over discriminatie van een aantal godsdiensten zijn niet weggenomen, zo zei Gore gisteren. “Het ontwerp schiet in onze visie tekort ten aanzien van de principes die zijn vervat in [Jeltsins] veto.”

In het oorspronkelijke wetsvoorstel stond dat godsdienstige gemeenschappen pas vijftien jaar nadat ze zijn geregistreerd, in Rusland actief mogen worden. In de praktijk zou dat hebben betekend dat katholieke en protestantse geloofsgemeenschappen in Rusland niet meer mogen opereren, niet meer mogen prediken en geen diensten meer mogen houden. In de nieuwe versie van het wetsontwerp is die bepaling niet wezenlijk veranderd. Gore zei gisteren niet optimistisch te zijn over de mogelijkheid de Russische regering op andere gedachten te brengen.

[De patriarch van de Russische orthodoxe kerk, Aleksej II, een zeer krachtige voorstander van de godsdienstwet in zowel zijn oude als zijn nieuwe vorm, is gisteren aan een vijfdaags bezoek aan de Oekraïne begonnen - tot woede van de patriarch van de Oekraïense orthodoxe kerk, Filaret. Deze verweet Aleksej gisteren “religieus imperialisme”.]

Gore sprak gisteren ook over andere Russisch-Amerikaanse thema's. Hij zei dat hij met Tsjernomyrdin vooruitgang had geboekt op het punt van de omstreden Russische kernleveranties aan Iran. Rusland bouwt, in weerwil van Amerikaanse bezwaren, een kerncentrale in Bushehr in Iran. De bezwaren zijn steeds afgewezen met het argument dat Rusland het geld nodig heeft dat de Iraniërs voor de centrale betalen. Het heeft Washington aangeboden de supervisie over de centrale in Iran te delen, maar Gore leek gisteren niet warm te lopen voor dat voorstel.

Gore hoopt in Moskou de Russen er ook toe te brengen eindelijk het START-2 verdrag over de beperking van de strategische bewapening te ratificeren. (Reuter, AP)