Autoindustrie verwacht grote moeilijkheden; VS-wet dreigt handel met Canada te vertragen

MONTREAL, 23 SEPT. Als de Verenigde Staten een nieuwe wet ter bestrijding van illegale immigratie ongewijzigd uitvoeren, dan zal vanaf volgend jaar de chaos aan de Amerikaans-Canadese grens niet te overzien zijn. Dat voorspellen Canadese diplomaten, politici en zakenlieden. De grens tussen de twee grootste handelspartners ter wereld, zo zeggen zij, dreigt het toneel te worden van bureaucratische rompslomp, urenlange vertragingen en economische stagnatie.

De Canadese ambassade in Washington heeft bij het Amerikaanse Congres aangedrongen op een spoedige amendering van de 'Wet ter hervorming van illegale immigratie'. Sectie 110 van die wet, die vorig jaar werd aangenomen, schrijft voor dat de Amerikaanse douane vanaf september 1998 de binnenkomst en het vertrek registreert van elke buitenlander in de VS.

Doel is om greep te krijgen op illegale immigranten die binnenkomen als toerist, veelal vanuit Mexico. Als onvoorziene bijwerking zou de maatregel echter ook een einde maken aan het traditioneel relatief vrije verkeer van personen en goederen over de Amerikaans-Canadese grens.

Ottawa vreest dat tijdrovende registratieprocedures een enorm obstakel zullen vormen voor de een miljard Canadese dollar (ongeveer 1,4 miljard gulden) aan handelwaar die dagelijks de grens tussen de twee landen passeert.

Een Amerikaans-Canadese handelsorganisatie stelde vorige week vast dat op een van de drukste grensovergangen - tussen het Canadese Windsor en het Amerikaanse Detroit - een formaliteit van twee minuten per persoon na een uur zou leiden tot een opstopping van zeventien uur. Geen prettig vooruitzicht voor onder meer de drukke handel in onderdelen voor de autoindustrie aan weerszijden van de grenspost.

“Als dit doorgaat komen alle economische transacties muurvast te zitten,” aldus James Phillips, voorzitter van het Handelsverbond rond de Canadees-Amerikaanse Grens, een organisatie van 40.000 ondernemingen uit Canada en de Verenigde Staten. “Wie zijn gezond verstand gebruikt ziet dat er enorme problemen kunnen ontstaan”.

In de huidige situatie hebben Canadezen die over land de VS binnengaan geen visa nodig. Bovendien hoeven ze meestal geen paspoort te tonen. Doorgaans volstaat mondelinge beantwoording van enkele vragen van een Amerikaanse douane-beambte - een procedure van een paar tellen. Op die manier kwamen Canadezen vorig jaar in totaal 76 miljoen maal de VS binnen. In totaal werd de Amerikaans-Canadese grens vorig jaar 116 miljoen maal in zuidwaartse richting overgestoken.

Verstoring van dit soepele systeem zou slechts berusten op een onoplettendheid van het Congres. De voorzitters van de immigratiecommissies in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat hebben in een brief aan de Canadese ambassade in Washington geschreven dat “het niet onze bedoeling was nieuwe voorwaarden te stellen aan Canadezen die de grens willen passeren.” Toch is dat precies wat het Congres heeft gedaan; de Amerikaanse Immigratie- en Naturalisatie Dienst (INS) neemt de opdracht letterlijk en serieus.

De Canadese ambassade is “gealarmeerd, teleurgesteld en een beetje gefrustreerd” over de kwestie. “Hiermee gaat de Amerikaanse regering een richting uit die zich niet laat rijmen met de doelstellingen van het vrijhandelsverdrag tussen Canada en de Verenigde Staten,” zo stelde de ambassade in een verklaring. Sectie 110 “gaat rechtstreeks in tegen voornemens van de Canadese premier Jean Chrétien en President Bill Clinton om het verkeer van personen en goederen te vergemakkelijken.”

Ambassadeur Raymond Chrétien heeft bij een aantal Congresleden een gewillig oor gevonden voor zijn lobby om voor Canadezen een uitzondering te bedingen op Sectie 110.

Senator Spencer Abraham van Michigan erkende dat “deze provisie de handel zou schaden,” en Afgevaardigde John LaFalce uit Buffalo, New York, heeft zich bereid verklaard een amendement in te dienen. Dit zou “de bedoeling van het Congres ophelderen en de wetgeving corrigeren,” aldus LaFalce.

Of dat amendement ook wordt aangenomen staat echter nog niet vast. “Niemand op Capitol Hill wil worden gezien als een slappeling rond immigratie,” verklaart woordvoerder Georges Rioux van de Canadese ambassade.

Dat geldt volgens hem ook voor de immigratiedienst. De INS bestudeert inmiddels op welke manier het vanaf volgend jaar de hand aan de wet kan houden door de binnenkomst in de VS te registreren van alle buitenlanders. Canadezen incluis.