VS onder druk om onderzoek naar aids

ROTTERDAM, 20 SEPT. De Amerikaanse regering subsidieert aidsonderzoek dat ethisch onverantwoord is. Dat schrijven twee Amerikaanse artsen in het medisch vakblad The New England Journal of Medicine, dat donderdag is verschenen. Bij dit onderzoek krijgen sommige groepen zwangere vrouwen een aidsremmend medicijn AZT en anderen een placebo, een nepmiddel.

'Misbruik van armoede', noemen Peter Lurie en Sidney Wolfe het. De twee onderzoekers van de Public Citizen's Health Research Group in Washington D.C. bekritiseren de opzet van een aantal in Afrika uitgevoerde studies onder zwangere vrouwen die besmet zijn met het aidsvirus. De studies moeten een goedkoop alternatief opleveren voor AZT.

In westerse landen is het gebruikelijk zwangere aidspatiënten enkele weken voor en tijdens de bevalling met AZT te behandelen. Bovendien krijgt de baby het medicijn nog een aantal weken na geboorte toegediend. De kans dat de moeder haar kind besmet, daalt daardoor van 25 naar 8 procent.

Een behandeling kost per patiënt jaarlijks 3.000 dollar. Voor de meeste ontwikkelingslanden is dat onbetaalbaar. Goedkopere alternatieven blijken tot nog toe weinig effectief. De moeders die behandeld zijn met zo'n alternatief, hebben daardoor een hogere kans het aidsvirus op hun kind over te dragen. Volgens Lurie en Wolfe zijn er inmiddels negen van dergelijke, door de Amerikaanse overheid gesubisidieerde, studies uitgevoerd. “Als we armoede gebruiken om onderzoek te rechtvaardigen waarvan we in dit land niet zouden dromen, openen we de sluizen naar een groot aantal onethische studies”, aldus Lurie. Omdat de westerse geneesmiddelen te duur zijn, staan medici voor de keuze: slechts een klein aantal patiënten behandelen en de rest aan hun lot overlaten. Of zoeken naar goedkopere alternatieven.

Het onderzoek staat in schril contrast met de vorderingen in de westerse landen. Inmiddels krijgen aidspatiënten hier de zogeheten triple-therapie, een behandeling met een 'cocktail' van drie medicijnen. Per patiënt kost dat jaarlijks 15.000 dollar. Een stuk duurder dan monotherapie, maar volgens de eerste resultaten beduidend effectiever. Toen dit een succes bleek zijn sommige studies in westerse landen meteen afgebroken. Men achtte het onderzoek voor de controlegroep onethisch omdat de patiënten in die groep slechts één medicijn kregen.