Verschuiving

In W&O van 30 augustus schreef Michaja Langelaan over de korting van 20 procent op de begroting van de Joke Smitschool voor volwassenen in Amsterdam.

Het gaat hier niet om een bezuiniging, maar om een 'verschuiving van gelden' die 'een onbedoeld effect sorteren' volgens minister Ritzen. Die 'verschuiving van gelden' is het gevolg van een nieuwe wet. Hierin wordt bepaald dat het geld voor de volwasseneneducatie niet meer rechtstreeks van het Rijk naar de scholen gaat, maar naar de gemeenten. Een gemeente kan bepalen welk deel van het toegewezen budget besteed moet worden aan bijvoorbeeld Nederlands als Tweede Taal, alfabetisering, sociale redzaamheid en aan Mavo, Havo of VWO voor volwassenen. Waar de wet volledig aan voorbijgaat, is dat een ROC (Regionaal Onderwijs Centrum) waar die volwasseneneducatie verzorgd wordt, geen lokale, maar regionale instelling is. ROC Utrecht bijvoorbeeld krijgt geld voor educatie van 17 verschillende gemeenten met elk hun eigen wensenpakket, maar de cursisten in het volwassenenonderwijs komen ook uit andere gemeenten. Moet men nu cursisten uit De Bilt, dat tegen Utrecht aangebouwd is, de toegang weigeren omdat hun gemeente haar educatiebudget besteed heeft in Amersfoort en niet in Utrecht?

Minister Ritzen zegt keer op keer dat hij er alle vertrouwen in heeft dat de gemeenten wel zullen samenwerken bij de toekenning van de budgetten. Hij beloofde in te grijpen wanneer het mis dreigt te lopen. Het loopt mis. Niet alleen in Amsterdam, maar ook in Utrecht en Nijmegen.

De budgetten zijn bovendien te krap. Op veel plaatsen in het land zijn er wachtlijsten voor het volgen van Nederlands als Tweede Taal en voor de versnelde cursussen Mavo-Havo-VWO. Waarom faciliteert men het volwassenenonderwijs eindelijk niet eens zoals het jeugdonderwijs, terwijl het op dit moment toch in zo'n duidelijke behoefte voorziet?

Het volwassenenonderwijs heeft in de geschiedenis van zijn bestaan zich steeds aangepast aan de maatschappelijke behoefte. Ontstaan als avondlyceum en avondmulo voorzag het in een behoefte aan tweede-kansonderwijs. Veel mensen hebben op die manier alsnog een kans gekregen zich te ontplooien. In de jaren '70 dienden zich de herintredende vrouwen aan. Niemand heeft ooit het maatschappelijk nut betwist van de moeder-Mavo's en later de moeder-Havo's en -VWO's. Herintreders zijn er nog steeds. In het W&O-artikel is sprake van een moeder van Surinaamse afkomst die apothekersassistente wil worden. Met haar zijn er velen. Is zij niet beter af in het volwassenenonderwijs dan tussen 15- en 16-jarigen op de reguliere Mavo? En de Marokkaanse macho's die eerst een paar jaar vakken gevuld hebben en nu het belang van een opleiding zijn gaan inzien?

Minister Melkert wil dat er in de volgende kabinetsperiode 100.000 mensen aan werk geholpen worden. Hij denkt daarbij vooral aan langdurig werklozen en vrouwen. Het getuigt van korte-termijndenken om mensen een onderwijsmogelijkheid te ontnemen, zodat ze aangewezen blijven op werk onder hun niveau.