Twee matches

Ik heb Karpov onderschat vorige week. Toen ik schreef dat hij in de loop van een paar weken in Polen, Spanje, Moldavië en New York was geweest, had ik over het hoofd gezien dat hij tussendoor ook nog even in China was. De volgende reisdoelen zijn Bordeaux en Jakarta. Hoe lang ga je zo nog door? vroeg iemand. Zo lang als ik kan, zei Karpov vastberaden.

Dat tripje naar China is op zich zelf niet gewichtig genoeg voor deze rectificatie en aanvulling, maar er is iets belangrijkers. Ik schreef ook dat op het congres van de wereldschaakbond in Moldavië was besloten dat Karpov in de komende wedstrijden om het wereldkampioenschap niet in de finale, maar in de halve finale geplaatst zou worden. Dat was niet juist. Karpov bepleitte zijn zaak met succes en alles blijft zoals het was. De rest van de wereld speelt van 8 tot 28 december in Groningen en de winnaar mag van 1 tot 9 januari in Lausanne tegen Karpov zes partijen om het wereldkampioenschap spelen. Alleen de oorspronkelijk geplande extra marteling die inhield dat de twee besten van Groningen tussendoor ook nog even naar Kalmukkië zouden worden gebracht, is ingetrokken.

Rest te melden dat het Amerikaans kampioenschap waar ik vorige week over schreef gewonnen is door Joel Benjamin, en dan zijn alle oude kruimels van tafel.

De tweekamp tussen Loek van Wely en Jeroen Piket in Monaco is donderdag gelijk geëindigd, 4-4. Niet vreemd, want ze zijn ongeveer even sterk. Als je ze samen ziet analyseren lijkt Van Wely de brutaalste, maar Piket heeft de fijne glimlach van iemand die lijkt te weten dat de jonge Loek nog maar pas komt kijken en het schaakspel nog niet helemaal begrijpt. Piket stond ook voor in hun onderlinge partijen en het verraste menigeen die geloofde in 'geestelijk overwicht' dat hij in de eerste helft met 3-1 werd verslagen. In de tweede helft sloeg hij terug met twee hardhandige overwinningen, waarvan de volgende de mooiste was.

Wit Piket-zwart Van Wely, vijfde partij

1. d2-d4 Pg8-f6 2. Pg1-f3 e7-e6 3. Lc1-g5 c7-c5 4. e2-e3 d7-d5 5. Pb1-d2 Pb8-c6 6. c2-c3 Lf8-d6 7. Lf1-d3 0-0 8. 0-0 h7-h6 9. Lg5-h4 Tf8-e8 10. d4xc5 Ld6xc5 11. e3-e4 d5xe4 12. Ld3xe4 Lc5-e7 13. Le4xc6 b7xc6 14. Pf3-e5 Dd8-d5 15. Pd2-f3 Ta8-b8 16. b2-b3 c6-c5 17. c3-c4 Dd5-a8 18. Dd1-e2 a7-a5 19. Pf3-e1 Le7-f8 Wit stond misschien een flintertje beter door de zwakte van zwarts c-pion, maar zwarts laatste zet is een onnodige en brutale provocatie die wit niet over zijn kant kan laten gaan. 20. Lh4xf6 g7xf6 21. Pe5-g4 Lf8-g7 22. De2-e3 f6-f5 Anders zou zwart zonder meer een pion verliezen. Nu staat wit voor de keus: bescheiden 23. Pe5 doen, waarna zwart met 23...De4 niets te klagen zou hebben, of onder opoffering van een toren op aanval spelen.

23. Pg4xh6+ Kg8-h7 24. Ph6xf7 Lg7xa1 25. De3-h6+ Kh7-g8 26. Dh6-g6+ Kg8-f8 27. Pe1-f3 Wit staat een toren achter, maar de zwarte verdedigers zijn ver weg. Ik heb in het vervolg geen behoorlijke verdediging voor zwart meer kunnen vinden. 27...La1-g7 28. Pf3-g5 Te8-e7 29.Tf1-d1 Lc8-b7 30. Pg5-h7+ Kf8-g8 31. Ph7-f6+ Kg8-f8 32. Pf7-g5 Puristen zeiden dat wit met 32. Ph6 sneller mat had kunnen geven, maar ook Pikets zet was voldoende om Van Wely tot opgave te dwingen.

Viktor Kortchnoi wordt niet alleen de Verschrikkelijke genoemd, hij heeft nog een andere bijnaam: Viktor de Kindermoordenaar. Die naam is nog jong, hij werd vorig jaar bedacht na het 'toernooi van de generaties' in Cannes. Kortchnoi maakte toen tegen vijf jonge talenten 9,5 punt uit 10 partijen.

Deze week en vorige week sloeg de kindermoordenaar toe in een trainingsmatch tegen 's werelds jongste grootmeester Etienne Bacrot die gespeeld werd in het Franse stadje Albert, vlak bij Bacrot's woonplaats. Kortchnoi won met 4-2.

Wit Kortchnoi-zwart Bacrot, vierde partij

1. c2-c4 e7-e5 2. g2-g3 Een slimmigheidje om de variant 2. Pc3 Pf6 3. g3 Lb4 te vermijden. 2...c7-c6 En daarvan maakt zwart weer gebruik door de variant 3. Pf3 e4 4. Pd4 d5 5. cxd5 Dxd5 na te streven. 3. d2-d4 Kortchnoi speelt de opening altijd weloverwogen. Dit is nauwkeuriger dan 3. Lg2 3...e5-e4 Gebruikelijker is 3...exd4 4. Dxd4 d5, maar tegen de geïsoleerde pion die zwart dan zou krijgen speelt Kortchnoi altijd graag. In de zesde matchpartij deed Bacrot 3...Lb4+ 4. Ld2 Lxd2+ 5. Dxd2 d6, maar ook daarmee kreeg hij geen gelijk spel. 4. Pb1-c3 d7-d5 Dit is hier beslist teveel gevraagd. Hij had 4...f5 moeten doen. 5. c4xd5 c6xd5 6. Dd1-b3 Pg8-e7 Hij kan zijn d-pion al niet meer normaal dekken, want op 6...Pf6 komt 7. Lg5 7. Lc1-f4 a7-a6 8. f2-f3 e4xf3 9. Pg1xf3 Pb8-c6 10. e2-e4 Lc8-e6 Na 10...dxe4 komt 11. Pg5 11. Ta1-d1 d5xe4 Uit nood geboren. Zwart gaat in op een lange geforceerde variant die tenslotte tot een voor Kortchnoi zeer gunstig eindspel leidt. 12. d4-d5

12...Pe7xd5 13. Td1xd5 Sterk. Na 13. Pxd5 gaat 13...exf3 nog, omdat 14. Pc7+ beantwoord wordt met 14...Dxc7. Nu wint wit materiaal. 13...Le6xd5 14. Pc3xd5 Lf8-d6 14...exf3 verliest na 15. Pc7+ Ke7 16. De3+ 15. Db3xb7 Op 15...Pa5 komt nu 16. Pc7+ Lxc7 17. Dxe4+ en wit wint. 15...0-0 16. Lf4xd6 Ook dat dit mogelijk was moet Kortchnoi lang van tevoren gezien hebben. Na 16. Dxc6 Lxf4 17. Pxf4 exf3 zou zwart aanval tegen de witte koning in het midden krijgen. 16...Dd8xd6 17. Db7xc6 Dd6xc6 18. Pd5-e7+ Kg8-h8 19. Pe7xc6 e4xf3 20. Ke1-f2 Ta8-c8 21. Pc6-b4 Tc8-c1 22. Pb4-d3 Opgelet: niet 22. Lg2 Tc4 22...Tc1-a1 23. Lf1-g2 Ta1xa2 24. Lg2xf3 En zo is er tenslotte een eindspel uitgekomen waarin wit een minimaal materieel voordeel heeft, maar toch uitstekende winstkansen. 24...Tf8-d8 25. Th1-c1 g7-g6 26. Kf2-e3 Kh8-g7 27. Tc1-c7 Ta2-a5 28. Tc7-a7 Td8-d6 29. g3-g4 Ta5-b5 30. b2-b4 h7-h5 Maar of het ook geforceerd gewonnen was? Met zijn laatste zet lijkt zwart zijn tegenstander te helpen. 31. g4xh5 g6xh5 32. Lf3-b7 Tb5-b6 33. Lb7-c8 Kg7-f6 En hiermee zeker. 34. Pd3-c5 Want de dreiging 35. Pe4+ is net wat wit nodig had. Nu wint hij een pion. 34...Kf6-g6 35. Ta7xa6 Nu staat wit ongetwijfeld gewonnen. 35...f7-f5 36. h2-h4 f5-f4+ 37. Ke3-f3 Td6-f6 38. Ta6xb6 Tf6xb6 39. Pc5-d3 Tb6-c6 40. Lc8-b7 Tc6-c3 41. Kf3xf4 Kg6-f6 42. Lb7-e4 Tc3-b3 43. Kf4-e3 Tb3-b1 44. Ke3-d4 Tb1-g1 45. b4-b5 Kf6-e6 46. b5-b6 Zwart gaf op.