Oase van rust temidden van financiële chaos

Hongkong presenteert zich als gastheer van de jaarvergadering van IMF en Wereldbank aan de internationale geldelite als het Pacific Powerhouse.

HONGKONG, 20 SEPT. Het Planet Hollywood restaurant aan de kade van Kowloon is altijd gevuld. En de luxe winkels op Nathan Road trekken tot ver in de avond clientèle. De lichtgevende draak aan de gevel geeft het Holiday Inn Hotel een feestelijke aanblik. In het restaurant wordt onder de gasten als extra attractie een BMW verloot.

Van de schilderachtige gevels aan het water die Ed van der Elsken dertig geleden fotografeerde, zijn er maar een paar over. Vele torens van glas en beton herbergen tegenwoordig het complete internationale bedrijfsleven.

Hongkong presenteert zich deze week op de jaarvergadering van het Internationaal Monetaire Fonds en de Wereldbank als het Pacific Powerhouse. De chief executive van de vroegere Britse kroonkolonie, Tung Chee Hwa, verzekert in een boodschap aan alle deelnemers dat Hongkong na de overdracht van afgelopen juli aan China “zelfs een nog betere plek” zal zijn om te wonen en zaken te doen. Goedkope propaganda? Of blijft Hongkong werkelijk de economische krachtcentrale in het Verre Oosten? “Absoluut”, verzekert Hans Steketee. De directeur van ABN Amro Hoare Govett zetelt op de 31-ste verdieping van de Edinburgh Tower hoog boven het zeer luxe Landmark winkelcentrum.

Veel Chinezen die na de bloedige gebeurtenissen in 1989 op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking wegtrokken uit Hongkong uit angst voor de naderende overdracht, zijn de laatste jaren in groten getale teruggekeerd. “Dat bewijst dat de mensen er vertrouwen in hebben”, zegt de Nederlandse bankdirecteur.

Het statistiekbureau maakte deze week bekend dat de bevolking van Hongkong vorig jaar met bijna tweehonderdduizend is gegroeid tot ruim 6,5 miljoen. Het betreft veelal remigranten. Bij ABN Amro in Hongkong werken vele Chinese specialisten die in de VS, Canada of Australië hebben gestudeerd.

De ironie wil dat Hongkong als gastheer van de internationale geldelite optreedt op het moment dat Zuidoost-Azië in een financiële crisis verkeert. The Hongkong Special Administrative Region, zoals het gebied sinds de overdracht heet, kan zich echter alleen maar scherper profileren als een oase van rust. De Hongkong-dollar, die is gekoppeld aan de Amerikaanse munt, heeft alle aanvallen van speculanten afgeslagen. Het gebied heeft met met 82 miljard US-dollar de vijfde grootste deviezenreserve ter wereld. De buitenlandse schuld is nihil en de begroting vertoont een overschot. Bijna de helft van de bevolking heeft een baan en slechts 2,5 procent is werkloos. Met een topbelastingtarief van slechts 15 procent mag Hongkong zich ook tot de wereldtop rekenen.

Hongkong moet zo ongeveer het ideaal van de vrije marktfilosofen zijn. De Hongkong-Chinezen zijn ervan overtuigd dat een financiële crisis hun niet zal treffen en buitenlandse deskundigen zijn daar al net zo zeker van. De onroerend-goedprijzen zijn weliswaar torenhoog, maar deze weerspiegelen volgens experts schaarste. Van een 'luchtbel' is in hun visie dan ook geen sprake.

De verschillen met landen als Thailand of Indonesië zijn groot. Zo is de financiële sector door professioneel management en goed overheidstoezicht veel minder kwetsbaar. Een erfenis van de Britten. “Men heeft hier de zaken goed voor elkaar”, meent Michiel Steenman, directeur kapitaalmarkten bij de joint venture van ABN Amro en Rothschild.

Hongkong is bij uitstek de financiële hub voor de regio en in het bijzonder voor China. Voor veel buitenlandse banken reden met hun regionale hoofdvestiging voor Hongkong te kiezen. De markthervormingen in China vergroten het perspectief. Investmentbankers hebben met meer dan gewone interesse vorige week de aankondiging op het Chinese partijcongres over de privatisering beluisterd, al wordt deze in Peking om politieke redenen als 'diversificatie van eigendom' aangeduid. “Wij hebben in Nederland de beursgang van KPN gedaan. Ik verwacht dat er voor ons in Hongkong de komende vijf jaar nog wel twintig KPN's aankomen”, zegt Steenman.

Nu al zijn Chinese ondernemingen met de H-shares aan de beurs van Hongkong genoteerd. Staatsbedrijven kunnen via dochters in Hongkong een deel van hun activiteiten op de beurs brengen. Voor buitenlandse investeerders is de weg via Hongkong een veilige, omdat daar de financiële expertise en de betrouwbare juridische regelgeving aanwezig is. China heeft er volgens deskundigen in Hongkong geen enkele baat bij die weg, waarlangs miljarden dollars aan buitenlandse investeringen binnenstromen, af te sluiten. De Chinese autoriteiten zien in de jaarvergadering van IMF en Wereldbank een prachtig podium om hun hervormingsgezindheid te etaleren. China is tenslotte zelf een gewaardeerd lid van de beide instellingen. De Chinese vice-premier en hervormer Zhu Rongji verzekert de deelnemers in het zilverkleurige congresboek dat met het afgesproken raamwerk van 'één land, twee systemen' de wettelijke basis is gelegd voor voortgezette welvaart.

Dit raamwerk ondergaat dezer dagen een kleine test. Enkele democratisch gezinde organisaties uit Hongkong hebben aangekondigd de jaarvergadering aan te grijpen voor demonstraties. De Chinese premier Li Peng krijgt volgens lokale kranten mogelijk een aantal betogers in het oog bij zijn komst naar het Convention Center. Berichten over demonstraties in Peking tijdens partijcongres zijn volgens de Hongkongse krant South China Morning Post door de autoriteiten in Peking uit de daar verkochte exemplaren verwijderd.