Johan Maasbach (1918-1997); Zendeling voor de hele wereld

In Den Haag is deze week op 78-jarige leeftijd de schilderachtige 'evangelist' Johan Maasbach overleden. Maasbach stond meer dan vijftig jaar aan het hoofd van een door hem geleide pinkstergroepering, de Johan Maasbach Wereldzending, die behalve in Nederland ook in India en Indonesië actief was.

In Den Haag was Maasbachs zendings- en evangelisatieorganisatie gehuisvest in een kolossaal pand met metersgrote lichtreclames aan de Apeldoornse- laan. De organisatie had een spilfunctie binnen de Nederlandse pinksterbeweging. Die bestaat uit buitenkerkelijke christelijke groeperingen die zich, zoals bij het eerste Pinksterfeest, bedienen van tongentaal en andere geestesgaven zoals profetieën, wonderbaarlijke genezingen, geestuitdrijving en volwassenendoop door onderdompeling.

Johan Maasbach, van oorsprong een bakker, was met zijn magistrale uiterlijk een meester in deze sector van het geestelijk leven. Voor elke kwaal en elke ziekte had hij een afdoend medicijn, vertelde hij mij in 1992 en gaf me prompt een doosje met een bijbeltekst mee.

In Nederland stamt de pinksterbeweging vooral uit de tijd na de Tweede Wereldoorlog. Na 1950 kwam er een geestelijke pinksterwind overwaaien uit de Verenigde Staten. Het bezoek aan Nederland in 1958 van de Amerikaanse evangelist T. Osborn heeft volgens C.J. Bleeker in diens boek Encyclopedie van de godsdiensten, kerken en sekten (1978) gestimuleerd dat een grote verscheidenheid ontstond aan pinkstergroeperingen. Onder meer die van Osborns tolk, Johan Maasbach. Volgens W. Koole, een deskundige op het gebied van etherverkondiging, ging van de Maasbachzending een bijzonder warme sfeer van geborgenheid uit. Voor Maasbach was het volgens Koole zo volkomen vanzelfsprekend dat God 'the whole world in his hand' heeft, dat hij de meeste geloofsvragen verder onbesproken liet en zich tevreden stelde met een soort kortgeknipte religieus-psychologische aanpak.

De Stichting Johan Maasbach Wereldzending had graag via de Evangelische Omroep tot de televisie willen doordringen, “vooral omdat de duivel met dat medium beslist niet blij is”. Maar de EO wilde niet met Maasbach in zee. “Waarschijnlijk omdat wij zo vrolijk zijn en de EO-achterban zo zwaar-christelijk is”, aldus de evangelist destijds.

De Maasbach-groep was echter allang in de lucht. Jarenlang werd bij Radio Luxemburg voor vijfduizend gulden per kwartier zendtijd gekocht en later bij Radio Caroline. Maasbach wilde - net als de koningin met haar kerstboodschap - de hele wereld bereiken. Daartoe produceerde hij kant-en-klaarprogramma's om mensen bij te brengen dat er bij God niets onmogelijk is en er voor iedereen bevrijding bestaat bij Jezus Christus.

Twee jaar geleden kwamen Maasbach & Zonen in opspraak door beschuldigingen over financiële en seksuele knoeierijen. Zes oud-medewerkers probeerden Maasbach met een zwartboek over geldzucht, oplichting en seksueel misbruik van vrouwelijke medewerkers aan de schandpaal te nagelen. Maasbach heeft alle beschuldigingen steeds ontkend en ze aan de duivel toegeschreven. Ook stelde hij, dat Jezus in diens tijd ook al van allerlei lelijks werd beticht. In 1996 zag justitie af van strafvervolging, omdat geen enkele beschuldiging kon worden waargemaakt.