Jagen op winkelkoopjes in Singapore

“Ga jij naar Singapore binnenkort? Zou jij voor mij dan die nieuwe Canon-camera willen kopen? Die is daar honderden guldens goedkoper dan in Nederland.” Piloten en stewardessen van de KLM kregen jarenlang dit soort vragen voorgelegd van vrienden als hun vliegschema ze naar Singapore stuurde. Braaf deden ze vervolgens al die goedkope boodschappen en zeulden camera's, fax-apparaten, cd's en telefoontoestellen mee terug naar huis.

Singapore gold als het ideale winkelparadijs van het Verre Oosten: je kon er alles krijgen, van de nieuwste elektronica tot de laatste mode, en het was allemaal een stuk goedkoper dan in Europa. Shop-'til-you-drop was het credo van de talloze Nederlandse toeristen die de brandschone stadstaat een paar dagen aandeden, op weg naar (of net terug van) een vakantie in Indonesië.

Maar de laatste jaren is het beeld van Singapore als 'shoppers-paradijs' voor Nederlanders wat sleets geworden. Dat komt vooral door de stijging van de Singaporese dollar, een van de sterkste munten in Zuidoost-Azië. In 1994 was de Singaporese dollar nog 1,10 gulden waard, inmiddels schommelt de koers rond 1,40 gulden. De recente valutacrisis in Zuidoost-Azië heeft daar vooralsnog weinig verandering in gebracht. Alleen ten opzichte van de Amerikaanse dollar is de Singaporese munt in waarde gedaald.

Ondanks de duurdere munt blijft Singapore voor veel Nederlanders de meest ideale plek in het Verre Oosten om te winkelen. In vergelijking met Europa of de Verenigde Staten is er nog steeds voordeel te halen. En bovendien is het aanbod onvergelijkbaar goed en groot. De bewijzen daarvoor liggen langs Orchard Road, de brede winkelboulevard met zijn tientallen shopping-malls.

Onderling verschillen de winkelcentra niet zoveel van elkaar. Als je er één gezien hebt, heb je ze eigenlijk allemaal wel gezien. Het zijn geen smoezelige kraampjes of kiosken, maar uit glimmend marmer opgetrokken gebouwen vol moderne winkels. Overal zijn trendy kledingzaken, van het betaalbare Esprit tot het duurdere DKNY. En overal zit in het souterrain een serie eetstalletjes vol goedkope lokale lekkernijen. Winkelen en eten zijn de twee grootste hobby's van Singaporezen.

Wie in Singapore anno 1997 op zoek is naar echte koopjes loopt 'Lucky Plaza' binnen, halverwege Orchard Road. Daar zitten de elektronicawinkels, de fotoshops (naast goedkope camera's is ook foto's ontwikkelen een stuk goedkoper dan in Nederland), de juweliers (veel 'roodgoud' met een hoog karaatsgehalte), de cd-shops, de lederwarenwinkels en de kleermakers die nog echt voordeel bieden.

Om echt goedkoper uit te zijn, moet de toerist in Lucky Plaza wel eerst flink onderhandelen over de prijs - zoals in bijna al dit soort winkels in Singapore, waar veel artikelen ongeprijsd in de schappen en rekken liggen. De winkeliers zijn gewapend met een grote rekenmachine die zij ongevraagd onder de neus van de klant duwen, kort na diens entree, met de mededeling: “I give you this price, my best price for you”. Waarna elke Singaporees in een vraag om reactie van de toerist nog een soort oerkreet uitstoot die fonetisch gezien het best als 'eunh' kan worden omschreven. 'Best price' is een rekbaar begrip en noodt tot eindeloos afdingen.

Wie de strijd om de prijs wil voorkomen, omzeilt Orchard Road en neemt een taxi (een van de weinige zaken die nog echt spotgoedkoop zijn in Singapore) naar Holland Village, een dorpsachtige wijk op vijf minuten rijden van Orchard Road, genoemd naar een Amerikaanse architect. In een van de kleine straatjes zitten de Paris Silk Brothers, een winkel van een paar Indiase broers, neven en vrienden die een breed spectrum aan elektronica aanbieden. Van horloges tot ijskasten, van de nieuwste camera's tot grootbeeldbuizen.

Bij Paris Silk Brothers hoeft niemand op zijn beurt te wachten, want de Indiërs helpen het liefst negen mensen tegelijk. De klant die besloten heeft iets te kopen, krijgt voorrang boven zij die nog twijfelen over een aanschaf. En - de belangrijkste regel - er wordt nooit afgedongen. Want de broers bieden de beste prijs. Wie elders in Singapore een lagere prijs ontdekt voor het gekochte artikel (en dat kan bewijzen door naam en nummer van de zaak door te geven) krijgt het verschil in prijs terug van de Indiërs. Het nadeel van een aankoop bij Paris Silk is het totale gebrek aan service. Alles is gericht op verkoop en omzet draaien. Met die houding verschillen ze overigens niet van andere winkeliers in Singapore: service is in Azië ernstig ondergewaardeerd. Handel staat voorop.Singapore mag dan wat duurder geworden zijn, het blijft een winkelwalhalla vergeleken met toeristentrekkers in de regio als Bangkok, Jakarta en Kuala Lumpur. Hoewel het aantal winkelcentra in die plaatsen snel stijgt, houdt het aanbod veel te wensen over. Het gros van de spullen is nep en namaak. Patpong, de sex-bazaar annex avondmarkt in het centrum van Bangkok, spant de kroon qua imitatiekleding, 'copy-watches' en piraten-cd's. Ralph Lauren en Calvin Klein vechten er om de prijs van het meest gekopieerde merk.

De Thaise hoofdstad is nog wel de beste plek in het Verre Oosten om kleren te laten maken (vooral van de befaamde Thaise zijde), juwelen te kopen en lokale handicrafts te vinden. Die zijn ook in Jakarta in veelvoud verkrijgbaar, al is de Indonesische hoofdstad (eigenlijk het hele land) vooral een goede plaats om mooie teakhouten meubelen of antieke kasten voor een voordelige prijs te kopen. Zowel in Bangkok als in Jakarta gaat winkelen gepaard met eindeloos lange wachttijden in files. Singapore heeft dat probleem niet, omdat autorijden in deze stadstaat bijna onbetaalbaar is.

Sinds kort is het comfort voor Nederlanders in Singapore sterk toegenomen: het kruideniersconcern Ahold runt via een joint-venture een grote supermarkt in het hart van Singapore, en opent er volgende maand nog één. De winkels bieden alles waar Nederlanders in den vreemde van watertanden en wat tot voor kort massaal werd ingeslagen tijdens vakanties in het thuisland: Katjesdrop, Calvé pindakaas, Douwe Egberts koffie, Jan Hagel koekjes en AH Appelstroop. De schappen zijn binnen de kortste keren leeg, zeker nu ook de Singaporezen de verrassende smaak van Hollandse produkten als spekkies, café noirs en salmiakkogels hebben ontdekt. Alleen geldt voor alle AH-spullen hetzelfde als voor de elektronica en de camera's in Singapore: het zijn geen koopjes meer.