Geen verband tussen mazelenvaccinatie en darmziekten

De afgelopen jaren is nogal eens geopperd dat er een verband bestaat tussen mazeleninfecties en ernstige chronische darmaandoeningen als de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.

In het darmslijmvlies bij lijders aan deze ziekten is namelijk mazelenvirus gevonden. De zogenoemde mazelenhypothese kreeg een verdere - en veel dreigender - lading toen in 1995 een aantal Britse onderzoekers liet weten dat de kans op dergelijke darmziekten ook toenam door mazelenvaccinatie; het mazelenvaccin bevat immers levend verzwakt mazelenvirus.

In Groot-Brittannië, waar men van oudsher nogal ambivalent aankijkt tegen vaccinaties, weigerden sommige ouders daarop hun kind tegen mazelen in te laten enten. Dat had weer als resultaat dat die ziekte zich daar weer kon uitbreiden, met alle gevolgen van dien. Een infectie met mazelen kan namelijk in sommige gevallen agressief verlopen en blijvende invaliditeit of zelfs de dood van een kind tot gevolg hebben.

Een andere groep Britse onderzoekers heeft nu het mogelijke verband tussen een mazelenenting en chronische darmziekten opnieuw onderzocht en daar géén bewijzen voor gevonden (Lancet, 13 september). Zij hebben met behulp van de vaccinatieregisters in de Britse regio East-Dorset de vaccinaties bij 140 patiënten met chronische darmziekte vergeleken met die bij een twee keer zo grote groep even oude controlepersonen. De ene groep bleek dezelfde inentingen gehad te hebben als de andere. Een verband tussen mazelenvaccinatie en darmaandoeningen wordt daarmee wel erg onwaarschijnlijk.

De Britten erkennen dat alleen een langdurig placebo-gecontroleerd onderzoek een sluitend bewijs kan opleveren, maar dat achten zij onacceptabel. Dan zou namelijk de helft van een grote groep kinderen wel gevaccineerd moeten worden en de andere helft niet, wat wegens de aan een mazeleninfectie verbonden risico's onethisch is. Zo'n onderzoek zal er dus wel nooit komen.

In hun slotwoord zeggen de Britten dat men, als er werkelijk een verband bestaat tussen de ziekte van Crohn en mazelen, nu mazelen dankzij het vaccinatiebeleid flink is verminderd een flinke afname van het aantal gevallen van Crohn zou verwachten. In werkelijkheid is het aantal patiënten met de ziekte van Crohn daarentegen de afgelopen jaren juist substantieel toegenomen. Kortom, het wordt tijd te zoeken naar andere factoren die mogelijk bij deze darmaandoening een rol spelen.