Edgar Kaplan 1925-1997

Zondag 7 september j.l. overleed in het Mount Sinai Medical Center op Manhattan, Edgar Kaplan. Hij werd 72 jaar. De dood van Kaplan, die al enige jaren aan kanker leed, kwam voor velen toch nog als een schok.

Nu al staat vast dat hij als een van de meest invloedrijke persoonlijkheden de bridgegeschiedenis zal ingaan. In zijn bridgecarrière, die een halve eeuw besloeg, blonk de geboren en getogen New Yorker op vrijwel elk terrein uit. Als speler won hij, meestal met zijn vaste partner Norman Kay, een record aantal Amerikaanse nationals en veroverde hij voor zijn land tweemaal een zilveren medaille bij wereldkampioenschappen. Alleen goud wilde maar niet lukken, het fameuze Italiaanse Blue Team stak daar een stokje voor. Als bridgeleraar stond hij aan de wieg van de New York's Card School. Kaplan was uitgever/eigenaar/hoofdredacteur van The Bridge World, een toonaangevend tijdschrift voor gevorderde spelers. Samen met de eerder dit jaar overleden Alfred Sheinwold ontwierp Kaplan in de jaren vijftig het baanbrekende EKAS (Edgar Kaplan Alfred Sheinwold) systeem. De invloed van EKAS bleek enorm. Het biedsyteem veroverde stormenderhand het Amerikaanse bridgecontinent met snufjes als vijfkaart hoog, 'two-over-one-game-forcing' en een zwakke sans. Kaplan was met vijf klassieke boeken een vruchtbaar auteur. Binnen de Amerikaanse bridgebond en de Wereld Bridge Federatie bekleedde Kaplan vele voorname functies.

Zo was hij voorzitter van commissies over spelregels en ethiek. In die hoedanigheid was hij een tegenstander van het verbod op nieuwe, hoogst ongebruikelijke biedmethodes: “Dan hadden we maar meteen in 1930 ook conventies als Stayman en Blackwood moeten afschaffen. Je moet het spel de kans geven zich te blijven ontwikkelen.” Wel vond hij dat enig restrictief beleid in acht moest worden genomen voor wat betreft afwijkende en extreme biedsystemen. In een interview met het Nederlandse bridgetijdschrift IMP deed Kaplan duidelijk afstand van de manier waarop bijvoorbeeld Max Rebattu en Anton Maas destijds op het WK paren in Biarritz zilver wonnen. “Hun malle transfersysteem had verboden moeten worden. Je hebt, in wedstrijden waarin je telkens maar twee handen speelt tegen tegenstanders, onevenredig veel voordeel van het verrassingseffect. Die Dutch Spade van Maas en Rebattu zou ik wel in lange wedstrijden, waar tegenstanders zich kunnen voorbereiden, hebben toegestaan.” Wanneer Edgar Kaplan zelf niet speelde of bridgejournalistiek bedreef, was hij op belangrijke kampioenschappen vaak actief als ramacommentator. In stampvolle zalen vermaakte hij de toeschouwers met zijn oordeelkundig en geestig commentaar op wedstrijden die op het demonstratie scherm werden geprojecteerd. Een paar van zijn opmerkingen wil u hier niet onthouden:

“Er is niets mis met 4Harten. Je hebt er alleen een andere hand voor nodig” en “Als je het gemiddelde neemt van zuids biedingen op deze hand (een teveel) en de vorige (een te weinig), dan zit hij precies goed.”

Onderstaande hand werd door Kaplan gespeeld in 1965 en is afkomstig uit een Amerikaanse wedstrijd ter kwalificatie voor het wereldkampioenschap in 1967.

Noord gever Noord

Niemand kw. Schoppen AHV8

Harten H8

Ruiten 1072

Klaver A1087

West Oost

Schoppen 92 Schoppen 764

Harten V765 Harten A1032

Ruiten B8643 Ruiten V5

Klaver 32 Klaver VB95

Zuid

Schoppen B1053

Harten B94

Ruiten AH9

Klaver H64

Kaplan zat als zuid in 4Schoppen, een contract dat ondanks de 28 punten in de verzamelde NZ handen, nog lang niet was gemaakt. West kwam uit met een klavertje, door Kaplan in de hand genomen. Hij trok de troeven met de aas, heer en de boer en liet een klaveren doorlopen naar oost. Deze vervolgde met Ruiten5 voor het aas, waarna de leider ook RuitenH incasseerde en klaveren naar het aas speelde. Hierna volgde de vierde klaveren voor een honneur bij oost. In de hand verdween de derde ruiten. Oost kon niet anders meer dan harten spelen, zodat HartenH de tiende slag werd.

De gevolgde speelwijze was technisch volmaakt. Kaplan nam in de juiste volgorde alle kansen mee: de klaveren rond (werkte niet); oost gestript van zijn doubleton ruiten (werkte wel). Zou oost onverhoopt toch meer dan twee ruiten hebben gehad, dan had Kaplan het goedzitten van HartenA nog op de achterhand (werkte niet).