Optisch bedrog

0,8 miljard gulden is er dit jaar al voor opzij gezet, 1,5 miljard gulden volgt volgend jaar en wellicht komen er ook nog een paar meevallers in terecht. Het kabinet-Kok heeft een begin gemaakt met een 'AOW-fonds' waarmee geld wordt gereserveerd voor de snel stijgende kosten van de vergrijzing in de volgende eeuw.

Een echt fonds is het AOW-fonds niet. Er is slechts een bedrag 'geoormerkt' voor het financieringsdoel van de oudedag, maar bij de kiezers doet de naam 'fonds' het wel goed. Gezien het financieringstekort dat het rijk er op na houdt, wordt er dan ook helemaal niet gespaard in het AOW-fonds. In feite is er een bedrag niet geleend. Dat lijkt het zelfde, maar is het niet. Door bij elkaar 2,3 miljard gulden niet te lenen, maakt de overheid daarop een rendement van rond de zes procent: het bedrag dat het rijk anders kwijt zou zijn aan rente. Als er vervolgens elk jaar op deze manier keurig 1,5 miljard in het fonds gaat, resteert met een fictief rendement van 6 procent in 2020 - als de vergrijzing zijn hoogtepunt bereikt - een pot van 77 miljard gulden. Iedere beleggingsadviseur zal echter aanraden een bedrag dat voorlopig niet hoeft te worden aangesproken voor een flink deel in beter renderende aandelen te stoppen. Als het AOW-fonds werkelijk bestond en bij een pensioenfonds zou worden ondergebracht, zou bij een rendement van 10 procent en een jaarlijkse storting van 1,5 miljard in 2020 een pot van 138 miljard gulden resulteren. Het verschil tussen werkelijk beleid en het schuiven met posten in de staatsfinanciƫn is zo meer dan optisch bedrog.