Nieuwe regels verhogen spanning in Whitbreadrace

Zondag gaat in het Engelse Southampton de zevende Whitbread Round The World Race van start, de zeilrace over 55.000 kilometer. Door een nieuw puntensysteem kunnen boten met pech eindwinnaar worden.

SOUTHAMPTON, 19 SEPT. Aan de kade van de Ocean Village in Southampton is ogenschijnlijk weinig veranderd. Gebruinde zeilers kijken bezorgd naar hun felgekleurde schepen. Vrienden en familieleden willen met de bemanning op de foto. Journalisten en televisieploegen uit de hele wereld maken interviews met de deelnemers. Sponsors en andere belanghebbenden lopen met een glaasje in de hand van de ene steiger naar de andere. De beste stuurlui staan aan wal, als je hun stoere zeilverhalen mag geloven.

Schipper Hans Bouscholte van de Nederlandse boot BrunelSunergy legt de laatste hand aan zijn 20 meter lange racemonster. Na maandenlange voorbereidingen verheugt hij zich op de dolfijnen en de albatrossen, koestert hij ontzag voor de naderende growlers en ijsbergen. Bouscholte heeft nog nooit in de zuidelijke oceanen gezeild, maar hij kan de winterse omstandigheden bij Antarctica uittekenen. “IJsbergen vormen een risicofactor tijdens de race, hoewel wij relatief noordelijk varen en de grootste gevaren kunnen vermijden.”

Favoriete deelnemers als de Merit Cup van de Nieuw-Zeelander Grant Dalton, de Silk Cut van de Engelsman Lawrie Smith en de Toshiba van de Amerikaan Dennis Conner beschikken over een budget van meer dan vijftien miljoen gulden. Bouscholte en zijn bemanning moeten zich tevreden stellen met circa acht miljoen. Hij heeft minder zeilen ter beschikking en minder geld voor onvermijdelijke reparaties. “Maar wij hebben weer langer kunnen trainen”, zegt Bouscholte hoopvol. “Dat geeft ons weer een voorsprong op de rest. Hoe langer de voorbereiding, hoe hechter het collectief, hoe meer vertrouwen in de boot.”

De BrunelSunergy gaat zondagmorgen met negen soortgelijke schepen van start voor een wedstrijd die is uitgesmeerd over ruim acht maanden. Via Kaapstad, Fremantle, Sydney, Auckland, San Sebastiao, Fort Lauderdale, Baltimore en La Rochelle varen de boten terug naar Southampton. De totale afstand bedraagt 55.000 kilometer. De gemiddelde snelheid van de W60-klasse is circa veertig kilometer per uur. Alle boten hebben een verplichte waterlijn van zestig voet (twintig meter). De meeste boten zijn gebouwd door de Nieuw-Zeelandse ontwerper Bruce Farr. De BrunelSunergy is van Hollandse makelij. Rolf Vrolijk en Piet van Oossanen hebben met eerdere ontwerpen internationale faam verworven.

Negen korte etappes in plaats van zes etappes moeten de amusementswaarde van de Whitbreadrace verhogen. In het verleden was er vaak gebrek aan spanning, althans voor de volgers. Boten die veel schade hadden opgelopen of in windstille gebieden hadden gevaren, waren volgens de oude regels gedoemd te verliezen. Door een ingewikkeld puntensysteem is de gezeilde tijd niet langer maatgevend en kan de pechvogel uiteindelijk tot winnaar worden uitgeroepen. Elke etappe kent een zogenaamde Leg Scoring Coefficient (LSC), variërend van tien tot twaalf punten. Bij aankomst worden de LSC's vermenigvuldigd met het aantal deelnemers en verminderd met het aantal deelnemers dat eerder finishte. De winnaar van elke etappe verdient vijf extra punten, de nummer twee krijgt twee punten en de nummer drie verdient één punt.

Op alle boten zijn kleine tv-camera's gemonteerd die de spectaculaire beelden over de hele wereld verspreiden. Elk schip verzorgt dankzij een satelliet wekelijks acht minuten beeldmateriaal. De Nederlandse kijker is aangewezen op Eurosport, dat gemiddeld één uur per week samenvattingen uitzendt en bij elke start en finish voor rechtstreekse beelden zorgt. De NOS zendt in totaal twintig zeiluren uit. Bij de vorige editie konden kijkers uit 177 landen een glimp van de race opvangen. In het programmaboek wordt trots melding gemaakt dat de Whitbreadrace vier jaar geleden meer kijkers (2,6 miljard) trok dan Wimbledon.

Sponsors zijn tegenwoordig de grootste bron van inkomsten. In 1981 zocht de Nederlandse schipper Conny van Rietschoten tevergeefs naar een geldschieter voor de Flyer. “Ik had een kennis wiens naam ik maar niet zal noemen. Hij mocht het logo van zijn bedrijf voor een paar duiten op de hele boot schilderen, maar hij vond het uit commercieel oogpunt niet interessant.” Van Rietschoten kan er zestien jaar later nog smakelijk om lachen. Hij won de Whitbreadrace voor de tweede keer op rij en werd een landelijke bekendheid.

De Zweedse geldschieter Bo Goranson heeft geen spijt van zijn investeringen tijdens de vorige race. Hij steunde het internationaal bemande schip Intrum Justitia. Goranson besteedde bijna tien miljoen gulden aan sponsoring en rekende uit dat de zeilboot voor publiciteit had gezorgd ter waarde van honderd miljoen gulden. De Nederlandse initiatiefnemer Benno Wiersma zag eveneens een gat in de markt en besloot het Nederlandse project een financiële injectie te geven. “Zonne-energie heeft de toekomst en de naam Sunergy raakt steeds bekender. Kun je nagaan: de wedstrijd moet nog beginnen.”

Om dezelfde commerciële reden heeft de Zweedse autofabrikant Volvo zich aangediend als wedstrijdsponsor. Tijdens deze race zal Volvo zijn naam alleen aan de trofee verbinden. Over vier jaar verdwijnt de naam Whitbread definitief van het wedstrijdlogo. Volvo investeerde de afgelopen jaren vooral in tennis- en golfevenementen. Volgens directeur Leif Johansson wordt zeezeilen steeds meer een tv-sport en daardoor aantrekkelijk voor sponsoring.

De Engelse bierbrouwer Bill Whitbread kan terugkijken op een kwart eeuw zeilplezier. Mede dankzij de internationaal befaamde race staat zijn pilsner tegenwoordig op de wereldkaart. Op de terrassen in Southampton wordt dit weekeinde voor de laatste keer één soort bier geschonken: een groot glas met een donkergele substantie en een dunne witte kraag. Schipper Bouscholte en zijn bemanning houden het voor de start op vruchtensap en bronwater.