Inzake militairen in Angola; Rapport over misdragingen niet naar VN

NEW YORK, 19 SEPT. Het ministerie van Defensie heeft het rapport over de misdragingen van tien Nederlandse militairen in Angola niet via diplomatieke kanalen ter beschikking willen stellen aan de Verenigde Naties.

Dat bevestigen diplomaten en militairen die betrokken zijn bij de VN-operaties. Zij achten het van groot belang dat de informatie officieel wordt vrijgegeven, omdat de militairen, verdacht van onder meer misbruik van jonge vrouwen en illegale handel in diamanten, dienden onder de vlag van de Verenigde Naties. Het rapport van de inspecteur van de krijgsmacht is in eigen land wel openbaar is gemaakt.

Een woordvoerder van het ministerie stelt dat de VN “formeel noch bij ons, noch bij het ministerie van Buitenlandse Zaken” om het rapport hebben verzocht. Het is volgens hem nu “wel informeel” toegestuurd aan een stafofficier. Op een informeel stuk kunnen de VN echter niet reageren. Ook is het niet mogelijk er andere, in Angola vertegenwoordigde VN-leden over te informeren.

“Wat heeft Nederland te verliezen bij het op tafel leggen van het onderzoek? Nu beschikken we alleen over knipsels uit Angolese kranten, waarin de gedragingen van de Nederlanders breed worden uitgemeten. Het is veel beter dat de waarheid openbaar wordt”, zegt een stafofficier van het bureau Militaire Operaties op het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York.

Volgens westerse diplomaten is het Nederlandse ministerie van Defensie beducht dat met het openbaar maken van het onderzoek naar de misdragingen in Angola van tien van de in totaal 320 uitgezonden militairen tussen 1991 en 1997, de naam van de Nederlandse militairen in dienst van de VN nog meer beschadigd raakt.

Na de val van Srebrenica en de terugtocht van 'Dutchbat' uit deze moslim-enclave in juli 1995 heeft het Nederlandse militaire imago al een fikse deuk opgelopen. Drie- tot vijfduizend moslim-mannen werden vermoord of raakten vermist tijdens en na de val van Srebrenica, waar Dutchbat hen moest beschermen. Nieuwe onthullingen, zoals nu over Angola, zouden volgens Defensie ook de oude feiten weer oprakelen.

In de Verenigde Naties wordt het besluit van Defensie onverstandig genoemd. Bovendien is het Directoraat Militaire Operaties van mening dat de VN-staf recht heeft op de informatie over het gedrag van de Nederlandse militairen in Angola. Braziliaanse militairen die zich ook hebben misdragen in Angola, zijn op bevel van de Verenigde Naties naar huis gestuurd en ook militairen van andere landen werd vertrek aangezegd. Voor toekomstige vredesoperaties die worden uitgevoerd onder de vlag van de VN, is het van belang dat men van het verleden leert en adequate maatregelen neemt, zo menen militaire commandanten op het VN-hoofdkwartier.

VN-commandanten in Angola hebben geen rapport uitgebracht aan het VN-hoofdkwartier over het wangedrag van de Nederlanders. In de archieven in New York is geen rapportage teruggevonden. Meldingen over incidenten waren de landmachtstaf in Den Haag en het ministerie van Buitenlandse Zaken wel bekend. De politieke leiding van Defensie is in de afgelopen jaren niet ingelicht. Minister Voorhoeve (Defensie) maakte de resultaten van het onderzoek veertien dagen geleden bekend.