Coöperaties bundelen krachten in strijd met tuincentrum en bouwmarkt; Boerenwinkel mikt op breder publiek

De agrarische groothandels Agrorama, Cebeco Welkoop en Landwinkel bundelen per 1 januari hun krachten. Daardoor moeten de 'boerenwinkels' Welkoop, Boerenbond en BB beter kunnen concurreren met tuincentra en bouwmarkten.

PUTTEN, 19 SEPT. Een stel van middelbare leeftijd slentert door de Welkoop-winkel in Putten. Zij hurkt bij een bak met vaste planten. Hij blijft staan bij een inbouwvijver, compleet met kroos en rotspartijtje. Ze overleggen, hij wijst en zij knikt. Zonder om zich heen te kijken beent een man in ruitbloes en op modderlaarzen voorbij, rechtstreeks naar de chef. “Zijn de warmtelampen die ik besteld heb al binnen?”

Boeren op zoek naar warmtelampen of nieuwe laarzen komen steeds minder bij 'boerenwinkels' als Welkoop, Boerenbond en BB - veelal te vinden in agrarische gebieden. De landbouwcoöperaties die de winkels zo'n dertig jaar terug oprichtten hebben de klandizie van leden gaandeweg zien verminderen. Het aantal agrarische bedrijven krimpt immers, en de overblijvende zijn vaak zo groot dat ze hun leverancier op bezoek krijgen. In hun plaats kwamen 'gewone' consumenten. De boerenwinkels schatten dat ruim negentig procent van hun omzet inmiddels afkomstig is van burgers en buitenlui.

Met het veranderende publiek wijzigt ook het assortiment: minder specifieke boerderijbenodigdheden, meer tuin-, dier- en doe-het-zelfproducten. Om beter te kunnen concurreren met tuincentra en bouwmarkten gaan de groothandels annex franchisegevers Agrorama, Cebeco Welkoop en Landwinkel fuseren. Vanaf 1 januari vallen de 260 winkels onder één groothandel. De intentieverklaring daartoe werd eerder deze maand ondertekend. Door de fusie ontstaat een organisatie met een groothandelsomzet van 275 miljoen en een consumentenomzet van 525 miljoen gulden.

De winkels zelf zijn al langer bezig zich aan te passen. Welkoop (honderd filialen) opende drie maanden geleden een modelwinkel in Putten, die moet aantonen dat boodschappen doen in een boerenwinkel 'gezellig en inspirerend' kan zijn. Welkoop verleidt de klant met schuine paden, een uitgekiende belichting en presentatie-eilanden. Achterin de winkel is een stukje van een potdekselschuur nagebouwd waarin konijntjes rondhuppelen.

De boerenachtergrond wordt geenszins verloochend. Die geldt juist als sterke kant. Bij de kassa staat niet toevallig een feestelijke display met de nieuwe cd van de plattelandsrockgroep Normaal. Ook het assortiment houdt agrarische trekjes. Naast bloempotten, tuinmeubelen en verf vind je er koetouw, ontwormingspillen en veevoer. W.J. Roskam, bedrijfsleider van Welkoop in Putten, denkt dat de boerenwinkel zich van de vele tuin- en bouwcentra ook kan onderscheiden door de specifieke kennis op het gebied van dierverzorging en grondbewerking.

De fuserende groothandels ontkennen dat hun krachtenbundeling geboren is uit economische nood. Integendeel. “Het gaat om drie uiterst gezonde bedrijven”, onderstreept directeur A. Loman van ACM, een van de vijf coöperaties die eigenaar zijn van Cebeco Welkoop. “Je moet het dak repareren zolang de zon schijnt.”

Maar de samenwerking vloeit wel voort uit de druk die oprukkende tuincentra en bouwmarkten op de markt uitoefenen. H. Hermsen, concerndirecteur bij Agrorama: “Als je de ontwikkeling in de detailhandel bekijkt, zijn wij een te kleine speler om onze rol vast te kunnen houden.”

Zes jaar geleden liep een poging tot samenwerking tussen Agrorama en Cebeco Welkoop nog op niets uit. Volgens Loman waren de twee bedrijven toen nog te verschillend. Dat probleem is nu uit de wereld, omdat Cebeco sindsdien haar kleine vestigingen heeft afgestoten.

De nieuwe structuur van de boerenwinkels is nog onderwerp van overleg. Volgens directeur P. Jansen van Landbouwbelang, de coöperatie waarvan Landwinkel onderdeel is, ligt het voor de hand dat er voor de gezamenlijke activiteiten een nieuwe onderneming in het leven wordt geroepen. Inmiddels wordt er volop gewerkt aan formule, distributie en logistiek.