Akira

Akira (Otomo Katsuhiro, Japan, 1988), BBC2, 1.40-3.45u.

Wie vanavond naar Otomo Katsuhiro's Akira kijkt en er niks aan vindt, kan voor de rest van zijn leven het schap met mangafilms in de videotheek wel voorbijlopen, want iets beters zal op het gebied van de Japanse animatie waarschijnlijk niet verschijnen.

Manga komt tegenwoordig in vele vormen voor: als strip, als animatie, en in Hollywood maken ze ook al live action manga, zoals vorig jaar bijvoorbeeld Crying Freeman. Oorspronkelijk een krantenstripverhaal, is manga synoniem geworden voor spectaculaire, gewelddadige animatie waarin jonge 'helden' geconfronteerd worden met magische krachten.

Inhoudelijk geven mangafilms vaak aanleiding tot zorg over de geestelijke gezondheid van de Japanse maatschappij: bovennatuurlijke verkrachtingen van plusminus vijftienjarige meisjes en dat soort dingen. Maar in Akira gaat het niet om seksuele aberraties, hoewel er nog genoeg stof voor een politiek correcte discussie overblijft. Men zou zich gemakkelijk kunnen storen aan de fascistische tendenzen in de nihilistische, zij het uiteindelijk vermanende, verpakking.

Anno 2019, dertig jaar na de Derde Wereldoorlog, bevindt Nieuw-Tokyo zich op de rand van de anarchie. In het Blade Runner-achtige decor gaat motorbendeleider Kanedo op zoek naar zijn vriendje Tetsuo die ontvoerd is door een militair-wetenschappelijke kongsi. Tetsuo wordt door wetenschappers gebruikt als proefkonijn voor hun experimenten waar ze maar nauwelijks de controle over kunnen houden. Hij krijgt zo de beschikking over onvoorstelbare psychokinetische krachten, die verband houden met de (of het) mysterieuze Akira. En de hel breekt los.

Vooral het eerste uur van Akira is een schoolvoorbeeld van hoe je een actiethriller opbouwd. Dat het daarna een beetje verwordt tot een soort 'Celestijnse Belofte on acid', wordt goedgemaakt door de fenomenale animatie. Otomo gaf voor de peperdure filmversie van zijn eigen strip leiding aan een leger tekenaars die zorgden voor een dynamisch, kleurrijk en voor zover het gegeven dat toelaat, realistisch spektakel. Zelfs de karakters zijn ondanks de clichés geloofwaardig, hetgeen binnen het mangagenre waarschijnlijk uniek is. De BBC zendt voorafgaand aan Akira een documentaire uit over manga en de totstandkoming van het enige meesterwerk dat het genre tot nu toe heeft opgeleverd.