VS: veiligheid van militairen gaat vóór

WASHINGTON, 18 SEPT. De Amerikaanse president Clinton heeft gisteren gezegd dat hij het betreurt dat de Verenigde Staten zich niet kunnen aansluiten bij het verdrag tegen het gebruik van landmijnen.

Maar Clinton zei dat hij Amerikaanse soldaten in gevaar zou brengen door het verdrag wèl te ondertekenen. “Er is één lijn die ik niet kan overschrijden, en dat is de veiligheid van onze mannen en vrouwen in uniform”, aldus de president.

Aangespoord door groeiende druk van de publieke opinie, liet de regering-Clinton de afgelopen weken haar afwijzende opstelling tegenover het jongste initiatief voor een verbod op landmijnen varen. Washington probeerde echter - tevergeefs - uitzonderingen te bedingen. De bezwaren tegen het verdrag komen vooral voort uit de situatie in Korea, waar duizenden landmijnen in de gedemilitariseerde zone Zuid-Korea (en de Amerikaanse troepen die daar gelegerd zijn) beschermen tegen een invasie van het Noord-Koreaanse leger. Het lukte Washington de afgelopen dagen niet om een uitstel van negen jaar te bedingen voor verwijdering van de mijnen van het Koreaanse schiereiland. Verder wilden de Amerikanen dat een uitzondering gemaakt zou worden voor de mijnen die tanks gebruiken om zich te beschermen. En tenslotte probeerden de Amerikaanse onderhandelaars vergeefs een amendement toe te voegen dat landen in staat stelt om in geval van oorlog onder het verbod uit te komen.

Binnen de Amerikaanse regering waren vooral de chefs van staven fel tegen aansluiting bij het verdrag gekant. Ook in het Congres bestonden grote bezwaren, mede omdat ook China en Rusland zich er niet bij aansluiten. Clintons ideologische tegenpool, de conservatieve senator Jesse Helms, die voorzitter is van de senaatscommissie voor buitenlandse betrekkingen, zwaaide de president gisteren lof toe. “Hij heeft de juiste beslissing genomen.” Maar de Democratische senator Patrick Leahy, die al jaren pleit voor uitbanning van landmijnen, toonde zich teleurgesteld.

Clinton, die in 1994 voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties pleitte voor uitbanning van landmijnen, zei “veel sympathie” te hebben voor de landen die het nu eens zijn geworden om het verdrag te ondertekenen. Ook prees hij Leahy voor zijn inspanningen. Volgens Clintons woordvoerder was Hillary Clinton, de echtgenote van de president, erg onder de indruk geraakt van de inspanningen van prinses Diana voor het verdrag tegen landmijnen.

Clinton zei dat de Verenigde Staten betrokken zullen blijven bij pogingen om landmijnen uit de wereld te helpen. “We zullen onze inspanningen verdubbelen”. De pogingen van de Verenigde Naties om tot een verdrag te komen worden door Washington gesteund. Maar de trage voortgang van dat initiatief gaf de aanzet tot het huidige verdrag.