The Beverly Hillbillies

The Beverly Hillbillies (VS, Penelope Spheeris, 1993), vrijdag, SBS6, 20.30-22.10u.

Er moet een tijd zijn geweest dat ik The Beverly Hillbillies leuk vond - hoe zou anders te verklaren zijn dat ik het openingsdeuntje van Lester Flatt en Earl Scruggs meteen weer mee-neuriede toen de film begon?

Ongetwijfeld heb ik tussen 1962 en 1972 vaak en met plezier naar de gelijknamige tv-serie gekeken. Er moet iets aanstekelijks zijn geweest in de voortdurende botsingen tussen het karikaturale boerengezin dat plotseling schathemelrijk wordt en in Beverly Hills komt te wonen, en de hebberige bankier met zijn malle secretaresse die hun uiterste best doen dit koppige viertal het gedrag van de high society bij te brengen zonder het beheer van hun vette bankrekening in gevaar te brengen.

Maar hoe is dan te verklaren dat er ruim twintig jaar later zo'n zouteloze en hopeloos geflopte versie op bioscoopfilmformaat van werd gemaakt?

Het zal wel weer liggen aan het verstrijken van de tijd. Wat destijds, ondanks de kluchtige overdrijving, toch nog wel voor geloofwaardig kon doorgaan - een kras omaatje met een schietgeweer, een rechtschapen vader, een bimbo-dochter met superkracht en een zo mogelijk nog onnozeler dommekracht-zoon - wekt nu niets dan medelijden op met de acteurs die hun ziel en zaligheid staan te verspillen aan dit stel halve garen.

En des te sterker geldt die deernis voor Dabney Coleman als de bankier en Lily Tomlin als zijn secretaresse, die er ver onder hun gebruikelijke niveau nog iets van trachten te maken door opzichtig en nadrukkelijk gek te doen. De enige die zich niet aanstelt, is de bejaarde acteur Buddy Ebsen, in een gastrolletje als grijze privé-detective - dezelfde die destijds in de tv-serie het gezinshoofd Jed Clampett speelde.

Wat evenmin helpt, is de lengte: een half uurtje kan nog aardig zijn, maar het vullen van anderhalf uur vergt heel wat meer dan de slome slapstick die hier ten beste wordt gegeven. Het is, kijkend naar The Beverly Hillbillies, onmogelijk niet te zien hoe zeer Dick Maas zich met Flodder door die oude serie heeft laten inspireren, maar hij maakte er tenminste iets energieks en iets brutaals van.

In de verfilming van Penelope Spheeris blijft alles echter lief, onschuldig en dus mierzoet. In de serie waren de Clampetts meestal de morele winnaars, maar in de film blijft zelfs dat in het midden.