'Liever rotpers dan pers aan banden'

HILVERSUM, 18 SEPT. Iedereen is “een beetje moordenaaar” van prinses Diana, vindt cabaretier Youp van 't Hek. “Iedereen die weleens een Story of Privé inkijkt heeft bloedspetters aan zijn kleren.” Hiermee gaf hij gisteren de aftrap voor een klein congres van de KRO over de vraag of de pers aan banden moet worden gelegd. Aanleiding was de dood van prinses Diana. Het congres werd rechtstreeks op televisie uitgezonden.

Moet de media een gedragcode opgelegd krijgen? Of volstaan de bestaande mogelijkheden? Iemand die zich door de journalistiek benadeeld voelt kan nu naar de rechter stappen of zich beklagen bij een tuchtcollege als de Raad voor de journalistiek. De meningen over deze vragen bleken verdeeld, waarbij de aanwezige deskundigen meer in een code bleken te zien dan de journalisten.

Een fel criticus van de 'media-hype' rond de dood van Diana, de socioloog Herman Franke, bleek geen voorstander van opgelegde codes. “Ik heb liever een rotpers dan een pers aan banden.” De Rotterdamse bisschop Van Luyn stelde voor “een consumentenbond” voor de media op te richten. Ook spoorde hij de media aan “een dialoog te beginnen met de samenleving.” Met name kerken en maatschappelijke organisaties zouden zich daarmee moeten bemoeien.

Het verst ging de hoogleraar politieke ethiek, C.J. Klop, tevens plaatsvervangend directeur van het wetenschappelijk instituut van het CDA. Hij pleitte ervoor om het recht op vrijheid van drukpers niet voor de roddelpers te laten gelden. De roddelbladen handelen volgens hem in “gestolen privacy.” Maar Hummie van den Tonnenkreek, hoofdredacteur van het Weekend, voelde zich niet aangesproken. “Ik handel niet in iets dat gestolen is.” Ze zei dat zij geen last had van een belast geweten. Wel had ze zich na de dood van Diana afgevraagd “in hoeverre ik heb bijgedragen aan wat er hier gebeurd is.” Klop wees op de toenemende druk van commercie op media. “Als de druk van het geld toeneemt, gaat de moraal naar beneden.” Maar hoofdredacteur Nico Haasbroek van het NOS-Journaal ontkende zo'n verband. “De samenleving is veranderd. Mensen gaan anders met de media om dan twintig jaar geleden. Zaken die vroeger niet als nieuws golden, worden nu wel als nieuws beschouwd. De journalistiek is een spiegel van de samenleving.” Dat bevestigde Yvonne Zonderop, adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant: “De nieuwsagenda is breder dan vroeger. Maar dat betekent niet de kranten minder serieus worden. Er komt wat bij.” Franke verweet kwaliteitskranten dat zij te veel aandacht aan Diana' dood hebben besteed. Zonderop wees er ter verdediging op dat de Volkskrant ,kilometers” kopij heeft gepubliceerd over oorlogen in Bosnië en Rwanda. “Nooit zijn daar zulke emotionele reacties op gekomen als op Diana's dood.”