Italië vecht voor een grotere rol op wereldtoneel

ROME, 18 SEPT. Na jaren van opportunisme, volgzaam beleid en soms regelrechte desinteresse probeert Italië nu stukje bij beetje zijn gewicht in de internationale politiek te vergroten. Een van de hoofddoelen daarbij is een grotere rol in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.

Daarom heeft minister van Buitenlandse Zaken Lamberto Dini de afgelopen dagen fel afwijzend gereageerd op de Amerikaanse ideeën over hervorming van de Veiligheidsraad. Washington wil Duitsland en Japan permanente leden maken en heeft ook voorgesteld vaste zetels te geven aan drie Derde-Wereldlanden, verdeeld over Azië, Afrika en Latijns-Amerika.

Dini verwierp dit plan in een Kamerdebat als “een oneerlijke oplossing die uit de pas loopt met het brede streven naar een democratischer en gelijkwaardiger Veiligheidsraad.” Hierdoor zou binnen de Verenigde Naties een nieuwe hiërarchie ontstaan met Italië in de onderste laag. “Het zou voor Italië een verlies aan status betekenen die onaanvaardbaar is voor de regering, het parlement en de publieke opinie,” zei Dini.

Hoe hoog Rome deze discussie opneemt, blijkt uit een reeks diplomatieke aanvaringen hierover met Duitsland, hoewel de Italianen er verder alles aan doen om de Duitsers te vriend te houden en hun scepsis over Italiaanse deelname aan de Economische en Monetaire Unie te doen verdwijnen.

Italië wil geen uitbreiding van het aantal permanente leden, maar een correctie op het huidige systeem met vijf vaste leden en tien landen die ieder twee jaar lid zijn van de raad. Volgens Rome moet het aantal zetels worden uitgebreid naar 25. De tien extra zetels zouden bij toerbeurt moeten worden bezet door een groep van twintig semi-permanente leden. Hiervan zouden behalve Italië ook landen als Duitsland, Japan en Brazilië deel kunnen uitmaken.

Hoewel Italië een van 's werelds economische grootmachten is, telt het politiek weinig mee. Binnen het Atlantisch bondgenootschap volgde het land op hoofdzaken de Amerikaanse lijn, met een wat dubbelzinnige rol als het om het Midden-Oosten ging. “Jarenlang hebben we geprofiteerd van de immuniteit die de Koude Oorlog ons bood, door de wereld onze onwaarschijnlijke bemiddeling aan te bieden tussen de Atlantische en de Derde Wereld, tussen het Westen en het Middellandse-Zeegebied,” schreef Sergio Romano, oud-ambassadeur in Moskou in een commentaar op een boek over een eeuw buitenlands beleid. Hij concludeerde dat een duidelijke lijn steeds heeft ontbroken.

Sinds de definitieve instorting van het oude politieke bestel, drie jaar geleden, zeggen opeenvolgende premiers dat zij het soortelijk gewicht van Italië in de internationale politiek willen vergroten. Het huidige kabinet heeft daarbij het meeste succes. Minister Dini zei dat Italië in omvang de vijfde betaler is van het budget van de VN en herinnerde eraan dat het land de internationale missie in Albanië heeft geleid.

Hij noemde gisteren de Amerikaanse voorstellen elitair en zei dat binnen de VN al een diplomatiek offensief is begonnen om steun te krijgen voor de Italiaanse plannen. Veel tijd is er niet meer: de VS, Duitsland en Japan willen binnen twee maanden een stemming. Hun doel is het Amerikaanse voorstel op 10 november voor te leggen aan de Algemene Vergadering van de VN.