Gedragscode bepleit na 'ontgroeningsexcessen'

ZOETERMEER, 18 SEPT. Minister Ritzen (Onderwijs) wil op korte termijn komen tot een gedragscode en een keurmerk voor studentenverenigingen om “waanzin en excessen” te voorkomen. De universiteit van Groningen wil verenigingen die weigeren hieraan mee te werken “in de ban” doen. De Groningse studentenvereniging Vindicat atque Polit (Handhaaft en Beschaaft) heeft besloten tijdens toekomstige introductieperiodes drankgebruik door eerstejaars af te schaffen.

De initiatieven zijn genomen naar aanleiding van de dood van een Rotterdamse jongen na een drinkgelag in een van de 150 Groningse 'corpshuizen'. De student overleed in de nacht van maandag op dinsdag aan een epilepsie-aanval nadat hij de avond tevoren een fles jenever had leeggedronken. De jongen was door de negen bewoners van het huis, allen lid van Vindicat, gevraagd een kamer te betrekken. Hij was de enige gegadigde. Justitie onderzoekt in hoeverre bij het drankgebruik sprake was van 'sociale dwang'. Het incident staat niet op zichzelf. Vorige week raakte een ander aspirant-lid van dezelfde vereniging zwaar gewond op een feest in Midlaren. Hij werd in het donker door een ouderejaars in een busje overreden toen hij op het veld buiten de feesttent in slaap was gevallen. De jongen is opgenomen in het ziekenhuis. Zijn toestand is stabiel.

Vindicat heeft een week 'corpsrouw' afgekondigd en bezint zich volgens rector S. Egels op maatregelen. Eén staat al vast: bij toekomstige introducties zal eerstejaars geen drank meer worden geschonken zoals nog gebeurde in Midlaren. “Nu schenken we alleen drank bij bijzondere evenementen. Dat zal dan ook niet meer zo zijn.” Egels staat open voor overleg met de minister en met andere corpsen, maar vindt de termen 'waanzin' en 'exces' niet van toepassing op het voorval in Groningen. “De dood van deze jongen is verschrikkelijk, de hele vereniging is er stuk van. Maar de omstandigheden zijn, vind ik, niet 'waanzinnig'.

Volgens Egels is geen sprake van ontgroeningsrituelen bij de ontvangst van nieuwe bewoners in corpshuizen. Het feest van maandag stond ook los van de introductie. “Dat was iets in de privésfeer, het had net zo goed in januari kunnen gebeuren. Studenten verhuizen het hele jaar door.” Egels kan zich voorstellen dat de feeststemming tot overmatig drankgebruik leidde. “Zo'n huis is niet alleen een dak, maar ook een aantal mensen op wie je de rest van je studietijd kunt terugvallen. Dat brengt natuurlijk een jolige stemming teweeg.”

De universiteit van Groningen heeft onafhankelijk van de minister besloten samen met de Hanzenhogeschool voor 1 januari gedragsregels op te stellen. Woordvoerder W. Janssen wil die regels opleggen. “Als je een gedragscode serieus neemt moet je ook een sanctie hebben. Als verenigingen niet willen meewerken willen wij ze in de ban doen.” Dit zou volgens Janssen in het uiterste geval kunnen inhouden dat het College van Bestuur studenten afraadt van een bepaalde vereniging lid te worden.

Pagina 3: Excessen zijn niet nieuw

Europarlementariër Wiebenga, praeses van het Leidse studentencorps Minerva in de tijd dat het kaalscheren tijdens de groentijd werd afgeschaft (1969), vindt dat studentenverenigingen zelf met een code moeten komen. “Er zijn altijd regels geweest, maar die hebben per vereniging verschild. Een code zou zich erop moeten richten regels die in ieders hoofd zitten bewust te maken.”

Pogingen om excessen in te dammen zijn niet nieuw. Al in 1839 werd de groentijd van het Leids Studenten Corps afgeschaft. Reden: 'het groen' Kraakman, die zich een jaar eerder had teruggetrokken uit de groentijd omdat hij de behandeling die hij kreeg te vernederend vond. Daarna was hij zozeer achtervolgd door de 'ontgroensenaat' dat de politie eraan te pas moest komen. Aldus het Geschiedboek van de Leidse Studenten Vereniging Minerva. Na de afschaffing ging het ontgroenen gewoon door, maar dan onder de naam 'novitiaat'. Omdat het officieel was afgeschaft waren er geen regels meer en werden de excessen alleen maar groter. Zo moest 'het groen' aanzitten bij eerstejaars waar hij gedwongen werd vele 'poenitets' (strafdrankjes) te drinken. 's Avonds waren er 'donderjolen' waarbij het erom ging dat het groen zich de mindere voelde. Daartoe werden glazen bier over zijn hoofd gegooid en moest hij over met zeep ingesmeerde tafels glijden.

Ook in deze eeuw kwamen de ontgroeningen regelmatig in opspraak. In 1965 kwam een Utrechtse student om het leven toen een roetkap op zijn hoofd gezet werd. In 1986 belandden twee eerstejaars studentes in Rotterdam in het ziekenhuis na het eten van hasjcake. In 1988 liepen studenten ernstige huidziekten op toen zij in het kader van hun ontgroening bij de vereniging Sanctus Laurentius door oud slachtafval moesten kruipen. In 1991 werden vijftien studenten van de Delftse vereniging Sanctus Virgilius onwel toen zij zich met achthonderd man in een kleine zaal van de ene naar de andere kant moesten verplaatsen.

In een vandaag verstuurde brief nodigt Ritzen de landelijke organisatie van studentenverenigingen LKVV uit voor overleg over een gedragscode en een keurmerk. De minister verwacht dat de verenigingen hieraan zullen meewerken. “Een studentenvereniging die niet kan wapperen met het keurmerk zal weinig aantrekkingskracht hebben op studenten”, verwacht zijn woordvoerder.