Dode bij uitbraakpoging; Helikopter stort neer op gevangenis

SITTARD, 18 SEPT. Bij een mislukte poging een gevangene te bevrijden is vanmorgen rond half tien een helikopter neergestort op de luchtplaats van de penitentiaire inrichting De Geerhorst in Sittard. Daarbij is de enige inzittende, de piloot, om het leven gekomen.

Een van de gevangenen die zich op dat moment op de luchtplaats bevonden is licht gewond geraakt. Volgens onbevestigde berichten gaat het om een Colombiaan die een straf uitzat wegens drugshandel. Hij was vermoedelijk degene voor wie de bevrijdingspoging was bedoeld. Hij is aan zijn verwondingen behandeld in de ziekenboeg van de gevangenis.

Bouwvakkers die op een bouwplaats naast de inrichting aan het werk waren, zagen de helikopter laag over de bomen en een naastgelegen LOM-school komen aanvliegen. Daarna cirkelde de helikopter boven de gevangenis en probeerde op de luchtplaats te landen. Daarbij kwam de staart van het toestel in aanraking met een grote lichtmast die centraal op luchtplaats is aangebracht, juist om dit soort ontsnappingen per helikopter onmogelijk te maken. “We hoorden twee knallen en zagen een grote rookwolk”, aldus een van de ooggetuigen.

Het verongelukte toestel is een Robson-22, die zonder registratie vloog en gisteravond in het Belgische Hasselt was gestolen. De piloot van het toestel had volgens de Luchtverkeersbeveiliging geen vluchtplan ingediend. De Geerhorst ligt op twee kilometer van de Duitse en vijf kilometer van de Belgische grens en geldt als een moderne, goedbeveiligde inrichting.

Ruim vier jaar geleden was De Geerhorst eveneens het toneel van een spectaculaire ontsnappingspoging, toen door zes criminelen. Op 3 april 1993 vluchtten zij uit de inrichting met behulp van een wapen. Drie van hen werden binnen korte tijd weer aangehouden. Onder de ontsnapten was een Colombiaanse drugsbaron. Zijn helpers hadden ladders tegen de gevangenismuur geplaatst en een pistool door het raam van de fitnessruimte gegooid. Daarna zijn extra veiligheidsmaatregelen genomen.

Volgens adjunct-directeur P. Minkenberg van De Geerhorst is er onder de overige gevangenen op de luchtplaats geen paniek uitgebroken. “Iedereen is rustig naar zijn cel teruggebracht.”

De gevangenisautoriteiten en de politie wilden vanmorgen geen nadere mededelingen doen over het incident. De politie heeft een speciaal rechercheteam geformeerd.

In de afgelopen jaren hebben zich in Nederland geen ontsnappingen per helikopter uit gevangenissen meer voorgedaan.

Pagina 3: Gevangenissen nu 'helikopterveilig'

De laatste keer dat dit - met succes - gebeurde was in 1993, toen een Udense man met behulp van zijn zwager per helikopter ontkwam uit het huis van bewaring in Grave. Volgens de piloot van het toestel was hij door de zwager gedwongen mee te werken aan de ontsnapping. De man uit Uden, die in Grave een straf van anderhalf jaar hechtenis uitzat wegens meerdere delicten, is later in Moskou gesignaleerd.

In 1992 ontsnapte een Fransman die was veroordeeld wegens gewapende overvallen en oplichting per helikopter uit de gevangenis Zwaag in Hoorn.

Hij werd een jaar later ingerekend in Spanje. De man had in zes jaar tijd zes maal weten te ontsnappen uit gevangenissen, vooral uit Frankrijk en Spanje.

In februari 1991 ontsnapte een man per helikopter uit huis van bewaring De Marwei in Leeuwarden. Twee jaar eerder had de toenmalige directeur hiervan, de huidige CDA-voorzitter H. Helgers, een ontsnapping per helikopter in scene gezet om het risico hierop aan te tonen.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Justitie zijn er een aantal jaren geleden preventieve maatregelen genomen om te voorkomen dat gevangenen per helikopter kunnen ontsnappen. “Er zijn bijvoorbeeld lichtmasten gezet op de binnenplaatsen, zodat helikopters moeilijker kunnen landen. Ook kan je denken aan het overkoepelen van gevangenissen”, aldus een woordvoerder van Justitie.

Het aantal gevangenen dat er jaarlijks in slaagt om te ontsnappen, is de laatste tien jaar aanzienlijk teruggelopen.

In 1988 lukte het nog tachtig gedetineerden om uit een gevangenis te ontvluchten, in 1993 waren dat er zestig en vorig jaar is dat aantal teruggelopen tot zeventien geslaagde uitbraakpogingen.