Joden VS zetten stempel op politiek Israel

De bezetting van twee woningen in Arabisch Oost-Jeruzalem door orthodoxe joden, die onder Palestijnen veel verzet heeft gewekt, is het werk van een Amerikaanse miljonair

TEL AVIV, 17 SEPT. Religieuze Amerikaanse joden met al dan niet de Israelische nationaliteit hebben sedert de oorlog in 1967 hun nationalistische stempel gezet op de Israelische politiek. De laatste in de serie is de Amerikaanse multimiljonair Irving Moskowitz, die optreedt als de geldschieter van het nu zozeer omstreden Ras al-Amud project in Oost-Jeruzalem.

Vorig jaar september was Moskowitz in nauwe samenwerking met Likud-burgemeester Ehud Olmert de drijvende financiële kracht achter de opening van een tweede toegangsdeur tot een archeologische tunnel in Oost-Jeruzalem. Palestijnse protesten daartegen leidden tot ernstige botsingen waarbij zestien Israelische soldaten en zestig Palestijnen het leven verloren.

Rabbijn Moshe Levinger, rabbijn Meir Kahane en dr Baruch Goldstein zijn drie andere joden van Amerikaanse oorsprong die een belangrijke rol hebben gespeeld in de extreem-rechtse flank van het joodse religieus nationalisme. Rabbijn Levinger leidde na 1967 met een list de joodse terugkeer naar de oude joodse wijk in Hebron. Rabbijn Kahane stond aan het hoofd van een extreem-nationalistische partij die openlijk aanstuurde op de verdrijving van de Palestijnen uit Erets-Israel, het land van Israel. Hij werd in de VS door een Palestijn vermoord. Zijn aanhangers van de 'Kahane Chai-beweging' (Kahane leeft) handelen nog steeds in de geest van zijn leer. Baruch Goldstein vermoordde in 1995 29 biddende moslims in de Ibrahim-moskee in Hebron.

Een mengeling van diep religieuze overtuiging en zionisme is ook de drijfveer van Irving Moskowitz uit Miami om een deel van zijn in Amerikaanse speelholen verworven vermogen ten dienste te stellen van het verstevigen van de Israelisch/joodse greep op Jeruzalem. Ras al-Amud, het stuk land dat in zijn bezit is en waar hij twee gebouwen heeft gekocht die deze week door vier Israelische gezinnen zijn betrokken, heeft voor hem grote religieuze betekenis. Ras al-Amud ligt vlak bij de joodse begraafplaats op de Olijfberg. Volgens de joodse traditie zal de Messias daar aan het einde der dagen uit de hemel dalen. De profeet Ezechiël zal met trompetgeschal de opstanding van de doden aankondigen. Voor de christenen heeft de Olijfberg ook religieuze betekenis, omdat Jezus er huilde om de door hem voorziene verwoesting van Jeruzalem.

Irving Moskowitz heeft volgens publicaties in de Israelische pers ook de hand weten te leggen op enkele andere gebouwen nabij Ras al-Amud, onder andere het Palace-hotel. Hij zou daarnaast een rol spelen in het zogeheten 'verlossingsfonds', dat land en huizen van Palestijnen in Jeruzalem koopt. Dit fonds zou volgens het financiële dagblad Globes achter de aankopen in Ras al-Amud zitten en ook appartementen binnen de oude ommuurde wijk van Jeruzalem hebben gekocht. Twee appartementen in de belangrijke Saladdin-straat in Oost-Jeruzalem zouden eveneens door dit fonds zijn verworven.

Irving Moskowitz verzet zich tegen ieder compromis dat de joodse bewoning van Ras al-Amud zou onderbreken. “Ik heb niemand schade berokkend. Alles is gekocht en niet altijd goedkoop. Ik heb niemand verplicht tot verkopen”, zei Moskowitz tegen de krant Ha'arets. “Ik heb met nogal wat Arabieren gesproken in Oost-Jeruzalem die blij waren dat wij naar het gebied (Ras al-Amud) kwamen”, zei hij. Volgens hem nemen ze een “vijandige houding” aan omdat ze door hun leiders worden geterroriseerd en opgehitst.