Vliegangst

Tijdens een recent radio-interview wees Frenk van der Linden mij er fijntjes op, dat ik destijds Dennis Bergkamp “een watje” had genoemd. Omdat ik dat niet leuk vond, informeerde ik nog even of ik dat werkelijk had gezegd of geschreven en inderdaad: het was zo. Volgende vraag: was dat nu nóg mijn mening? Ik heb toen zoiets gezegd als: “Sinds hij bij Arsenal speelt, niet meer.” Want in het geharnaste voetbal aan de overkant van de haringvijver is ook uitdelen een verplicht nummer en als Bergkamp zich daar geheel aan zou hebben onttrokken, zou hij met de staart tussen de benen hebben moeten wegsluipen.

Dat wil niet zeggen, dat hij een enthousiaste schopper is geworden. Daarvoor is hij te sierlijk en te technisch en te positief. Maar hij kan zich tegenwoordig verweren. Voordat hij in Londen belandde, was dat anders. Toch is het een hard oordeel, maar gelukkig heeft een wijze Brit eens gezegd dat “de man die nooit van mening verandert, gelijk is aan stilstaand water”.

Mij bekruipt intussen het vage vermoeden dat het begrip 'watje', wat Bergkamp betreft, mede is ontstaan doordat hij weigert te vliegen. Hoewel ik ook weleens met het water in de klamme handen heb gezeten bij een onrustige landing, stap ik gewoonlijk rustig in het vliegtuig, in de overweging dat het een normale manier van verplaatsen is geworden. Stort je neer dan is het je tijd geweest, maar tegelijkertijd geloof je niet dat je zult neerstorten en de statistieken helpen je daarbij. Bovendien zou ik als vliegweigeraar vrezen, als voetganger om het leven te komen bij het oversteken van de straat.

Het zal best zo zijn dat Dennis echt niet durft, al zou hij er een miljoen mee verdienen. In het verleden heeft de befaamde linkerwing van Feyenoord, toen bestaande uit het koppel Moulijn-Bouwmeester, eveneens vliegangst gehad. Zij hebben weleens de boot Hoek van Holland-Harwich genomen terwijl de rest van het elftal naar Engeland (of elders) vloog. Maar na verloop van tijd vlogen ze weer met de anderen mee - vermoedelijk nogal bleek om de neus. Je zou je ook kunnen voorstellen dat Bergkamp dermate op zich zou laten inpraten, dat die angst zo niet verdween, dan toch een stuk draaglijker werd. Ooit heeft hij ook toegezegd zich te zullen laten behandelen, maar of daar is nooit iets van gekomen, of hij heeft het niet doorgezet.

Arsenal moet dezer dagen in Griekenland spelen en Bergkamp blijft noodgedwongen thuis. Omdat hij zoveel scoort en populair is bij de aanhang, wordt dit geaccepteerd, al zullen de tanden van bestuur en coach wel hebben geknarst. Voor Oranje zat hij dit voorjaar twee dagen in de auto om San Marino te bereiken: het is onbevredigend en uitzonderlijk. Zijn er dan geen pillen, poeders of tabletten tegen luchtziekte? Natuurlijk wel, maar misschien helpen ze Dennis niet. Het kan ook best niet zozeer met luchtziekte te maken hebben, maar louter met een niet te overwinnen afkeer van deze begenadigde speler tegen het zich verheffen boven het aardoppervlak.

Ik weet niet helemaal zeker of ik het serieus bedoel, maar in 1936 (toen het Nederlands elftal in Parijs tegen Frankrijk moest voetballen) meldde onze midvoor Bep Bakhuys zich in beschonken toestand bij de ploeg - die overigens per trein reisde. De volgende dag speelde hij de wedstrijd van zijn leven. Oranje won met 6-1. Een fles wijn, de drank der goden, Dennis. Is dat niet het proberen waard?