Paars laat niet met zich spotten

Beeldt uw mening over het kabinet-Kok uit in een cartoon of tekening, luidde deze zomer de oproep van de redactie van NRC Handelsblad aan de lezers. Was het gewoon een vraag, of klonk er ook enige wanhoop doorheen? De professionele politieke tekenaars hebben het immers tegenwoordig niet gemakkelijk. Cartoonisten moeten het toch vooral hebben van de flanken en niet van het midden dat nu zo overheersend is.

De jury was zich er dan ook van bewust dat de redactie de lezers geen gemakkelijke opgave had gesteld. Nu zij het resultaat heeft gezien, weet de jury dat het een welhaast onmogelijk opgave was. Paars laat niet met zich spotten. De meeste inzendingen bevestigden het probleem: het gebrek aan scherpte in het politieke debat heeft direct zijn weerslag op de scherpte van de tekeningen.

“Een goede prent legt ons vak genadeloos bloot”, schreef VVD-leider Frits Bolkestein vorig jaar in het voorwoord bij het boek 'Politiek in Prent '96'. Genadeloos was haast niemand. Integendeel. De prenten waren vaak nogal braaf. Ze signaleerden meer dan dat ze poneerden. Als Paars staat voor midden, kan gezegd worden dat het paarse gevoel zich ook van een groot deel van de inzenders meester had gemaakt. Paars is blijkbaar de grauwe middelmaat die weinig weet op te roepen.

Paars is grijs. Er waren verschillende tekeningen die dit constateerden, maar wat ontbrak was de 'pointe'. Zo werden de prenten zelf grijs. Beleidsmatig konden de inzenders weinig met het kabinet. Affaires, blunders, decepties; als de inzendingen maatgevend zijn, is het kabinet nauwelijks iets overkomen. Als het kabinet ergens mee wordt geassocieerd, is het met asfalt en beton. Dit onderwerp keerde althans regelmatig terug in de tekeningen. Tekeningen die engagement verraadden hadden vooral het milieu als uitgangspunt.

Opvallend was dat de oppositie in de prenten nauwelijks voorkwam. Of het moet die tekening zijn waarin de oppositie onder de wielen van het kabinet wordt vermorzeld.

Het kabinet-Kok in beeld. Er zaten hele schilderijen bij en hele 'eenvoudige' maar wel zo puntige composities. Een enkeling blikte zelfs al in de toekomst. Over ruim honderd inzendingen heeft de jury zich gebogen. Bij de beoordeling speelde zowel stijl als boodschap een rol. Geheel in lijn met de tijdgeest verliep de jurering uitermate harmonieus. Al vrij snel was voor de leden van de jury duidelijk welke plaat bekroond zou worden. De tekening van Jos Thomassen uit Breda, die op de voorpagina van deze bijlage staat afgedrukt, was volgens de jury een uitstekende illustratie van het kabinet-Kok. Voortgedreven door de stroom vaart de polderschuit vooruit. Het gaat allemaal vanzelf.

De jury heeft het zichzelf gemakkelijk gemaakt door alleen een eerste prijs uit te reiken. De tekeningen op deze pagina verdienen volgens de jury allemaal de tweede prijs. De prijswinnaars worden gefeliciteerd, alle inzenders bedankt.

De jury

Frits Korthals Altes, voorzitter van de Eerste Kamer

Mark Kranenburg, commentator NRC Handelsblad

Frits Müller, politiek tekenaar NRC Handelsblad en HP/De Tijd

Jan Paul van der Wijk, beeldredacteur NRC Handelsblad