Nationale Postcodeloterij dreigt Justitie met juridische stappen bij voorkeursbehandeling Staatsloterij; Omstreden loterij moet Cultuur-begroting dekken

De miljoenen guldens aan inkomsten van de vorig jaar aangekondigde Verjaardagsloterij zijn door staatssecteratis Nuis al opgenomen in zijn begroting. Maar de loterij is er nog niet.

ROTTERDAM, 16 SEPT. Een nieuwe loterij om de bezuinigingen op de begroting van Cultuur ongedaan te maken! Het stond in de begroting van vorig jaar. En het klonk fantastisch. Maar de praktijk is weerbarstig - zeker in deze sterk gereguleerde wereld van kansspelen, waar verschillende ministeries verschillende belangen hebben, en waar de kort gehouden loterijen elkaar het licht in de ogen niet gunnen.

Een jaar ging voorbij. (Vandaag werd de nieuwe begroting gepresenteerd.) Maar de nieuwe loterij is er nog steeds niet. Terwijl het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen het geld (uit de nieuwe loterij) inmiddels wel al lang heeft uitgezet.

Staatssecretaris Nuis (Cultuur) was enthousiast over het idee om aangekondigde bezuinigingen ongedaan te kunnen maken met onder meer 12 miljoen gulden aan inkomsten uit een nieuw kansspelletje. De bewindsman spendeerde vorig jaar die 12 miljoen in zijn Cultuurnota alvast aan allerlei musea, theatergezelschappen, muziekfestivals en andere culturele instellingen en activiteiten.

Ook de Staatsloterij was enthousiast. Die viel immers de mogelijkheid ten deel een geheel nieuw spelletje te ontwikkelen. Het was een buitenkans die de loterij in deze zo sterk gereguleerde markt niet vaak in haar schoot geworpen krijgt.

De loterij zette dan ook met verve de voorbereidingen in voor het nieuwe produkt: de Verjaardagsloterij, een wekelijks kansspel met als lotnummer ondermeer de eigen geboortedatum en met als hoogste publieksprijs een half miljoen gulden.Als het aan de Staatsloterij ligt gaat de Verjaardagsloterij begin volgend jaar eindelijk van start. De gesprekken met de commerciële televisie voor eigen zendtijd zijn al een flink eind op gang, televisieproducenten zijn al ingeschakeld en met reclamebureau's wordt druk onderhandeld.

Kortom, de Staatsloterij heeft reeds het nodige geld geïnvesteerd om over enkele maanden de Verjaardagsloterij, door insiders beter bekend onder de naam 'cultuurloterij', vanaf januari op het vaderlandse televisiescherm te presenteren.

De loterij staat in de startblokken, de inkomsten uit het spelletje zijn al uitgegeven, rest nog een enkel probleempje: de toestemming van het ministerie van Justitie voor het nieuwe product van de Staatsloterij.

En vraag is nu of die er komt. Staatsecretaris Schmitz (Justitie) heeft immers vorig jaar te kennen gegeven voorlopig geen nieuwe vergunningen af te geven voor loterijen. Het ministerie van Justitie is nooit erg geporteerd geweest voor een al te sterke groei van de kansspelen in dit calvinistische landje waar gokken nog steeds vereenzelvigd wordt met zonde en zondvloed.

De Staatsloterij heeft het probleem van de vergunningen omzeild door niet om een nieuwe vergunning te vragen maar slechts om een 'wijziging van het regelement'. Of Justitie dit zal slikken is afwachten. De zaak ligt inmiddels voor bij het College van Toezicht op de Kansspelen dat binnenkort met een advies komt.

De staatssecretaris zit in een weinig benijdenswaardige positie. Zegt ze nee tegen de Staatsloterij dan creëert ze een begrotingsprobleem. Zegt ze ja dan jaagt ze de concurrende loterijen op de kast. De Nationale Postcodeloterij dreigde gisteren al met een kort geding als mocht blijken dat de Staatsloterij zo maar de mogelijkheid krijgt een nieuw spel op de markt te zetten zonder dat de andere loterijen door de Nederlandse overheid in de gelegenheid zijn gesteld ook iets van een 'cultuurloterij' aan te bieden. “De vrije mededinging staat hier op het spel”, aldus een woordvoerder van de Postcodeloterij.

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen reageert laconiek op de gebeurtenissen. “Of die loterij er nou wel niet komt, dat is niet ons probleem maar het probleem van het ministerie van Financiën”, aldus een woordvoerder van Cultuur. “Wij hebben de toezegging van Financiën dat het geld er komt.”

Een zegsman van Financiën kon er vanochtend niet veel over zeggen. “Ik ga de minister niet uit Prinsjesdag halen voor die 12 miljoen gulden. Hij presenteert vanmiddag een begroting van 219 miljard gulden. Ik zie die 12 miljoen niet als een groot probleem. Dat moet Nuis ècht uit zijn eigen begroting halen.”