Lubbers: basis van succes ligt bij mij

DEN HAAG, 16 SEPT. Koningin Beatrix leest de Troonrede, premier Kok is de belangrijkste auteur, maar de werkelijke vader van het succesvolle 'Nederlandse model' is Ruud Lubbers.

Althans, dat schrijft de oud-premier en minister van staat zelf vandaag in de International Herald Tribune.

Op de opiniepagina van de gezaghebbende Amerikaanse krant prijst Lubbers de Nederlandse economie aan als een 'derde weg' tussen de Amerikaanse en Europese modellen. In zijn uitleg van het 'Nederlandse model' valt op dat hij de geschiedenis van het succes precies gelijk laat lopen met de jaren dat hijzelf premier was.

“In 1982 nam de werkloosheid structureel toe met 2,5 procent”, schrijft Lubbers, nadat hij heeft opgesomd wat er in de jaren zeventig als gevolg van onder andere 'politieke blindheid' was misgegaan met de overheidsfinanciën. “In antwoord daarop werd er een nieuwe regering gekozen met de opdracht de Nederlandse ziekte te bestrijden en het evenwicht in de samenleving te herstellen. De regering nam een no-nonsense houding aan. (...) 'Werk, werk, werk', was het centrale thema.”

Lubbers beschrijft hoe zijn kabinet vervolgens werkgevers en werknemers met harde hand bij elkaar bracht. “De afspraak 'loonmatiging in ruil voor banen' was het werkelijke begin van het het Nederlandse wonder.” De positieve gevolgen waren al snel voelbaar. In 1986 werd de regering met grote meerderheid herkozen.

Lubbers: “Het no-nonsense beleid loonde politiek.” Met dat mandaat nam de regering de volgende stap: het reorganiseren van de welvaartsstaat.

Door het succes van het gevoerde beleid heeft zich langzamerhand een “sociaal vertrouwen” ontwikkeld tussen werkgevers en vakbonden. “Ja, een positieve 'win-win'-atmosfeer is over het land gekomen”, constateert de tegenwoordige hoogleraar globalisering en voorzitter van de Adviesraad voor Internationale Vraagstukken. En dan maakt het niet meer uit wie er regeert.

“Politiek gesproken betekent dit vertrouwen dat het verschil tussen de belangrijkste partijen zo klein is geworden dat het voortzetten van beleid mogelijk is gebleken, ongeacht welke coalitie er aan de macht was. De huidige premier, Wim Kok, is een sociaal-democraat en voormalig vakbondsleider. Toch zet hij, in een coalitie met conservatieven, het beleid voort van de eerdere christendemocratische regering”, zo betoogt Lubbers vandaag.