Supermarkten schakelen jonge hulpkrachten in

WOERDEN, 13 SEPT. In hun strijd om de marges schakelen Nederlandse supermarkten steeds meer 13- en 14-jarige scholieren als werknemer in. Voor minder dan 4,50 gulden per uur staan ze na schooltijd statiegeldflessen in te nemen of schappen bij te vullen.

Bij sommige supermarkten worden deze jonge hulpkrachten indien nodig ook achter de kassa gezet. “Er wordt zeer ruim gebruik gemaakt van de mogelijkheid om 13- en 14-jarigen in te zetten”, zegt bestuurder Willem Noordman van de Dienstenbond FNV. “Er zijn supermarktketens die honderden hulpkrachten van die leeftijd in dienst hebben. En het worden er alleen maar meer.”

De verruiming van de Winkelsluitingswet heeft volgens Noordman gezorgd voor een massale inzet van scholieren en studenten bij de Nederlandse supermarkten. “Werkgevers vullen de extra uren bijna alleen maar met hulpkrachten. Gewone banen zijn er door de verruiming van de winkeltijden nauwelijks bijgekomen”, stelt Noordman vast. De Dienstenbond FNV beschikt volgens hem over signalen dat in de gemiddelde supermarkt meer dan de helft van het personeel uit hulpkrachten bestaat, “en er zijn bedrijven die al zeer dicht aanzitten tegen de 70 procent”.

Bij de komende CAO-onderhandelingen, die halverwege volgende maand van start gaan voor circa 200.000 werknemers, wil Noordman met de werkgevers praten over de inzet van hulpkrachten, met een accent op de 13- en 14-jarigen. Een deel van de aantrekkingskracht van deze werknemers bestaat volgens Noordman uit het feit dat voor deze leeftijdscategorieën in de huidige supermarkt-CAO geen salarisschalen zijn opgenomen. “Iedere werkgever kan zelf beslissen wat hij die scholieren betaalt. Als ze bij wijze van spreken bereid zijn te werken voor een gulden per uur, krijgen ze dat ook.”

De Dienstenbond FNV wil dat aan die situatie een einde komt: “Een verbod op werknemers van 13 of 14 jaar heeft geen zin, want het mag nu eenmaal van minister Melkert (van Sociale Zaken, red.). Maar we willen er in ieder geval voor zorgen dat ze evenveel betaald krijgen als werknemers van 15 jaar. We hopen dat werkgevers vanzelf hun animo voor zulke jonge werknemers kwijtraken als ze er meer voor moeten betalen.”

Voor de vaste werknemers heeft de grootschalige inzet van tijdelijke krachten geleid tot een forse verhoging van de werkdruk, zo concludeert Noordman uit een enquête die de Dienstenbond FNV onlangs heeft gehouden onder het supermarktpersoneel.

Driekwart van de ondervraagden zegt dat de werkdruk in de winkel de afgelopen maanden is toegenomen. Noordman: “Dat is logisch natuurlijk. Naast hun eigen werk moeten ze er nu ook voortdurend op toezien dat de hulpkrachten geen fouten maken. Daarnaast hebben veel werknemers het gevoel dat de service aan de klanten erop achteruit gaat omdat er zoveel hulpkrachten in de winkel rondlopen. Het vaste personeel probeert die service dan weer te compenseren, wat leidt tot frustraties en extra werkdruk”.

Werkdruk mag dan bij de komende CAO-onderhandelingen een belangrijk onderwerp zijn, een aanzienlijke loonsverhoging staat voor de 84 procent van de FNV-leden in de supermarkten met stip bovenaan de verlanglijst. “Mensen vinden dat ze recht hebben op een behoorlijke beloning”, aldus Noordman.

De looneis in de supermarkten zal volgens hem in lijn liggen met het wensenpakket van de vakcentrale FNV: 3,5 tot 4 procent loonsverhoging, waarvan 1,5 procent bedoeld is als reële koopkrachtverbetering en 2 tot 2,5 procent als compensatie voor de inflatie. “Dat vind ik ook een prima eis. Mensen in de supermarkten verdienen niet veel, daar mag best wel wat bij”, zegt Noordman.