Gabbers en studentjes

Ook wie nooit naar de Top-40 luistert, kent ze. Overal klinken de zomerhits, op de stranden en op de terrassen. Deze week de zomerhit van 1995.

Nederlandse zomerhits zijn zeldzaam. Het jaar 1995 was daarom uitzonderlijk, want toen leverde de zomer maar liefst twee hits van Nederlandse bodem op, met bovendien een Nederlandstalig Belgisch nummer als tussendoortje. Eerst stond, vanaf 15 juli, 'I Wanna Be A Hippy' van Technohead drie weken op nummer 1 in de Top 40, gevolgd door één week 'Passie' waarmee de Belgische groep Clouseau na tien jaar een comeback maakte. Ten slotte stond vanaf 12 augustus 'Het is een nacht (Levensecht)' van Guus Meeuwis & Vagant zeven weken op nummer 1, tot het liedje op 23 september van de toppositie werd verdrongen door alweer een Nederlands nummer: 'Busje komt zo' van het one-hit-wonder-duo Höllenboer.

Alle twee zijn het onwaarschijnlijke zomerhits. Misschien had het te maken met de oorlog in Bosnië die de prachtige zomer van 1995 beheerste. Vier dagen voor 'I Wanna Be A Hippy' op nummer één belandde, viel de Bosnische stad Srebrenica. De Nederlandse militairen, die de taak hadden de stad te beschermen tegen de oprukkende Serviërs, speelden hierbij een weinig heldhaftige rol: ze droegen de mannelijke moslimbevolking van de stad zonder meer over aan de Serviërs die vervolgens ongehinderd aan het massamoorden sloegen. Nederland, het gidsland dat altijd zo graag getuigde van zijn morele superioriteit, had die zomer erg veel reden om zich diep te schamen en zijn toevlucht te zoeken tot het escapistische nummer van Technohead.

'I Wanna Be A Hippy' is een compromisloos housenummer, dat hoofdzakelijk bestaat uit een harde, voortjagende beat, die nog eens wordt geaccentueerd door onmelodieuze elektronische klanken. Daar bovenuit zingzegt een amechtige, bijna hysterische meisjesstem vele malen achtereen: 'I wanna be a hippy and I wanna get stoned / mari-marihuana', gevolgd door de eveneens vele malen herhaalde regel: 'And I want to run away / And I have to leave for mari-marihuana.'

'I Wanna Be A Hippy' was een duidelijke verwijzing naar de psychedelische hippiecultuur, waarmee de xtc slikkende housers zich verwant voelen. Maar het nummer laat ook precies horen wat het verschil is tussen de hippies van omstreeks 1970 en de housers van vijfentwintig jaar later. De voortkabbelende klankstromen van bands als The Grateful Dead die het geluidsdecor vormden van de hippietrips had plaatsgemaakt voor beukend dansgeweld.

Technohead bestond uit Lee Newman en Michael Wells, twee Engelsen die al jaren in Nederland woonden. Hun eerste versie van 'I Wanna Be A Hippy' werd in Amsterdamse disco's wel gedraaid, maar pas nadat de dj's Jeroen Flamman en Jeff 'Abraxas' Porter het hadden geremixed tot een keiharde hard-core-plaat werd het nummer een grote hit. Niet lang na hun zomerhit overleed Michael Wells overigens.

'Het is een nacht (Levensecht)' kent een soortgelijke ontstaansgeschiedenis als 'I Wanna Be A Hippy'. De Tilburgse student Guus Meeuwis had het nummer over een met een meisje gedeelde nacht in een vreemde stad geschreven als dank aan zijn vriendin die hem op een weekeind Leuven had getracteerd. Meeuwis was toen nog geen beroepsartiest, maar speelde af en toe op studentenfeesten en in café Vagant in Tilburg. Deze optredens waren zo succesrijk, dat Meeuwis in 1994 besloot mee te doen aan het Studenten Songfestival in Leiden. Met 'Het is een nacht (Levensecht)' wonnen hij en zijn band het festival en er ontstond onder studenten een levendige handel in illegale kopieën van het nummer. Dit was aanleiding om het nummer op single uit te brengen. 'Het is een nacht (Levensecht)' werd na 'Dromen zijn bedrog' van Marco Borsato en 'Huilen is voor jou te laat' van Corry & de Rekels de grootste Nederlandstalige hit aller tijden.

Guus Meeuwis' hit was aanleiding tot allerlei diepgaande beschouwingen. Toen het curieuze 'Busje komt zo' al wekenlang nummer 1 stond, zag Anil Ramdas in 'Het is een nacht (Levensecht)' zelfs de 'zwanenzang van de generatie Nix'. Het beeld van de apathische jeugd zonder uitdagingen of authentieke ervaringen moest bijgesteld worden, aldus Ramdas. De jongeren die de zomerhit van 1995 massaal meezongen 'vertederden' hem en waren 'authentiek' en 'vol passie'.

Het gaat natuurlijk wel erg ver om met één liedje een hele generatie te duiden, zeker als er als zomerhit 'I Wanna Be A Hippy' aan voorafging en 'Busje komt zo' er als herfsthit op volgde. Een beetje cultuursocioloog kan in het hardcore-nummer van Technohead toch niets anders zien dan een uiting van 'een apathische jeugd zonder uitdagingen of authentieke ervaringen'. Nee, 1995 was een bijzonder jaar, omdat de zomer twee volkomen tegengestelde zomerhits opleverden: een voor de gabberachtigen en een voor de studentikozen.

Als ze iets duidelijk maken, is het dat er in het toenmalige Nederland 'authentieke' jongeren naast escapistische dansers woonden. Maar dit was natuurlijk altijd al zo en zal waarschijnlijk wel altijd zo blijven.