Om binnen lawaaigrenzen te blijven; Schiphol beperkt vliegverkeer direct

SCHIPHOL, 12 SEPT. Luchthaven Schiphol beperkt met onmiddellijke ingang het gebruik van landings- en startbanen, met name in de piekuren en bij slecht weer. Vier- tot zesduizend passagiers per dag kunnen hierdoor vertraging oplopen.

Deze maatregelen maken deel uit van het aanvullend gebruiksplan dat Schiphol deze week aan minister Jorritsma (Verkeer en Waterstaat) heeft gestuurd. Met dit plan blijft het totale vliegtuiglawaai over 1997 binnen de wettelijk gestelde grenzen. De afzonderlijke grenzen voor nachtelijk lawaai zijn echter reeds overschreden. De minister moet het plan nog goedkeuren.

Naast beperkingen in het baangebruik omvat het plan nog tal van andere maatregelen om het lawaai in de omgeving te beperken. Zo zal de toeslag voor lawaaiige zogeheten hoofdstuk-tweevliegtuigen per 1 november opnieuw worden verhoogd, dit keer met vijftig procent. Per 1 april van dit jaar werd de toeslag reeds verdubbeld.

Alle nieuwe, nog niet aangemelde vluchten moeten met onmiddellijke ingang worden voorgelegd aan de slotcoördinator, een onafhankelijke functionaris die moet vaststellen of er nog wel geluidsruimte is voor die extra vlucht. Alle reeds aangemelde vluchten voor 1997 kunnen, voorzover start en landing overdag plaatsvinden, doorgaan, zij het soms met vertraging.

Wel wijst de directie van Schiphol erop dat zij niet alle factoren volledig in de hand heeft. Zo zijn de marges, bedoeld om het vliegverkeer bij slecht weer toch te kunnen opvangen binnen de lawaaigrenzen, al opgebruikt. Daardoor kunnen afwijkende weersomstandigheden de komende maanden leiden tot extra beperkingen in het baangebruik. Ook is er geen rekening mee gehouden dat vertragingen ertoe kunnen leiden dat vliegtuigen die overdag zouden moeten landen dit nu 's nachts moeten doen, waardoor hun lawaai zwaarder meetelt.

De passagiers zullen vertragingen oplopen en in een aantal gevallen hun aansluitende vlucht missen, hetgeen de reputatie van Schiphol als overstapluchthaven aantast. KLM, Transavia en Martinair voorzien duizenden bivakkerende passagiers op Schiphol, waarvoor geen faciliteiten beschikbaar zijn. Doordat in de piekuren de capaciteit is beperkt, zullen vliegtuigen vaker extra rondjes moeten vliegen, hetgeen meer brandstof kost. Extra rondjes vliegen is slecht voor het milieu. De luchtvaartmaatschappijen schatten de totale schade die zij door de maatregelen oplopen in de honderden miljoenen guldens. Zij dringen aan op versnelde aanleg van de vijfde baan. De Tweede-Kamerfractie van het CDA wil maandag een spoeddebat met minister Jorritsma over de ontstane situatie.

Pagina 2: Nauwelijks groei voor luchthaven

In 1998 en de jaren daarna - totdat eind 2003 de parallelle Zwanenburgbaan volledig in gebruik is - zijn de gevolgen nog aanzienlijk groter. In feite kan Schiphol tot 2004 nauwelijks meer groeien. De directie schat dat er ruimte is voor één à twee procent meer vluchten per jaar, hetgeen zou betekenen dat er in 2003 nog geen 400.000 starts en landingen kunnen worden afgewikkeld. Dit jaar zijn 353.000 starts en landingen voorzien.

De vraag van luchtvaartmaatschappijen bedraagt voor volgend jaar al 380.000 à 390.000, met een groei van vijf tot acht procent in de jaren daarna. Indien Schiphol aan die groei het hoofd zou kunnen bieden, zou de luchthaven in 2003 dus 575.000 vluchten kunnen hebben. De geboden capaciteit zit dan dus circa dertig procent onder de gevraagde capaciteit. De door het parlement vastgestelde grens van 44 miljoen passagiers komt door de beperkte groeimogelijkheden niet in zicht. Bij onbelemmerde groei zou dit aantal waarschijnlijk al in 2003 worden gehaald.

Ook voor de luchtvaartmaatschappijen zijn de gevolgen op langere termijn groot. Met name KLM ziet zich in zijn strategische belangen aangetast: door de beperkte groeimogelijkheden op de thuishaven wordt KLM een minder aantrekkelijke partner in een wereldomspannend samenwerkingsverband. Schiphol schat dat invoering van het zogeheten zesblokkensysteem - KLM wil zes keer per dag een spitsuur met overstapmogelijkheden in plaats van de huidige drie - zeer problematisch wordt. De chartermaatschappijen kunnen hun schema's volgend jaar niet uitbreiden. Bij een groeiende vraag zal dus moeten worden uitgeweken naar andere luchthavens.

Volgens president-directeur van Schiphol H. Smits komt de mainportfunctie nu ernstig onder druk te staan. Voor vracht zal dit in sterkere mate het geval zijn dan voor passagiers, omdat vrachtmaatschappijen makkelijker kunnen uitwijken. Het strenge nachtregime dat vanaf 1 oktober dit jaar geldt, zal volgend jaar worden voortgezet.