Israel wijst bouwstop af, overleg met PLO verder in VS

TEL AVIV, 12 SEPT. Premier Benjamin Netanyahu heeft gisteren een oproep van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright, om de nederzettingenpolitiek tijdelijk te onderbreken naast zich neergelegd. Voor haar vertrek naar Syrië kondigde Albright aan dat Israelische en Palestijnse diplomaten eind september naar Washington komen om wegen te zoeken naar hervatting van het vastgelopen vredesproces.

Twee dagen na het begin van haar bezoek aan Israel en Palestijns autonoom gebied sprak minister Albright haar teleurstelling uit over de resultaten. Over de aangekondigde komst van de diplomaten naar de Verenigde Staten zei ze: “Ik had gehoopt dat deze reis tot grotere stappen zou leiden, want die zijn hard nodig”. Tijdens een toespraak tot Israelische scholieren in Jeruzalem zei ze gisteren “een realist en geen tovenaar” te zijn. “Ik kan geen konijn uit een hoed toveren als de ingrediënten niet voorhanden zijn”, aldus Albright.

Nadat de minister zich - in Palestijnse ogen - tijdens de eerste dag van haar bezoek pro-Israelisch opstelde, maakte ze gisteren volgens Israelische waarnemers een pro-Palestijnse zwenking. Scherpe kritiek op het Palestijnse terrorisme is echter een centraal thema van al haar uitlatingen gebleven. Tijdens een toespraak tot het Palestijnse volk via de Palestijnse radio riep ze de luisteraars vanmorgen op Hamas en de Islamitische Jihad te bestrijden.

Na een onderhoud van bijna drie uur met de Palestijnse leider Yasser Arafat in Ramallah bracht ze gisteren begrip op voor de Palestijnse frustraties over de Israelische nederzettingenpolitiek, het onteigenen van Palestijns land en vernietiging van Palestijnse huizen. Bijzonder scherp viel ze, staande naast Arafat, tijdens de persconferentie uit tegen het Israelische besluit om aan de Palestijnen toekomende fondsen achter te houden. Ze zei niet te kunnen doorgronden wat deze politiek met veiligheid te maken heeft. Albright kwam op dit thema in dezelfde bewoordingen terug tijdens een persconferentie na een tweede gesprek met premier Netanyahu.

Pagina 4: 'Bibi wint ronde van Albright'

De kritiek van minister Albright heeft geen effect op premier Netanyahu. Vanmorgen lieten zijn woordvoerders weten dat Israel de bevroren Palestijnse fondsen niet zal vrijgeven zolang Yasser Arafat de Hamas-leden in de Palestijnse gebieden die volgens Israel betrokken zijn bij de jongste zelfmoordaanslagen in Jeruzalem, vrijuit laat gaan. Voor dit Israelische standpunt bestaat in het Amerikaanse Congres veel begrip. Dat is volgens Israelische commentatoren de muur waartegen de kritiek van minister Albright op premier Netanyahu stukloopt. “Bibi (Netanyahu) heeft deze ronde gewonnen”, schrijft vanmorgen de politieke commentator van de krant Haarets in een artikel onder de kop “ze liet de stok thuis”.

Tijdens de persconferentie met Arafat beklemtoonde minister Albright dat Palestijnse terreur tegen onschuldige burgers en het bouwen van huizen door Israel in Jeruzalem en in bezet gebied geen vergelijkbare grootheden zijn. Arafat sprak zich uit voor vrede en nakoming van het akkoord van Oslo. Hij zei, doelend op Palestijns terrorisme, “de strijd tegen de vijanden van de vrede te zullen aanbinden”. “Dat is een taak van 24 uur per etmaal”, had Albright een paar minuten eerder gezegd.

Alvorens door te reizen naar Syrië had minister Albright vanmorgen een tweede gesprek met de Palestijnse leider in Ramallah. Arafat repte van een “goede ontmoeting”, maar geen van beide gesprekspartners gaf nadere bijzonderheden.