Grote meerderheid van Schotten voor eigen parlement

LONDEN, 12 SEPT. Schotland krijgt voor het eerst in 290 jaar weer een eigen parlement. De bijna vier miljoen Schotse kiezers hebben gisteren in een referendum met ruime meerderheid voor beperkt zelfbestuur gekozen. Ook steunden ze fiscale armslag voor het Schotse parlement.

De Britse Labourpremier Tony Blair zei “helemaal in de wolken te zijn” nadat de einduitslag om half vijf Nederlandse tijd bekend werd. “Vóór de verkiezingen zei ik dat we zouden waarmaken wat we beloofden. Ik stelde bestuurlijke decentralisatie in het vooruitzicht. Het resultaat van dit referendum garandeert dat Schotland ook werkelijk zijn eigen volksvertegenwoordiging krijgt.” Hij voegde daar aan toe dat “een moderne constitutie een essentieel onderdeel is van de nieuwe politieke koers en van het nieuwe Groot-Brittannië die ons voor ogen staan”.

Exact 700 jaar nadat de Schotse onafhankelijkheidsstrijder William Walace het Engelse leger bij de brug van Stirling versloeg, stemde gisteren bijna driekwart van de Schotse bevolking voor instelling van een nationaal parlement in Edinburgh: 74,3 procent. Tegen was 25,7 procent. Ook het voorstel om dat parlement het recht te geven de inkomstenbelasting met ten hoogste drie procent te verhogen, haalde een onverwacht grote meerderheid: met 36,5 procent tegen en 63,5 procent voor. Opiniepeilingen hadden eerder uitgewezen dat die fiscale bevoegheid omstreden was. Alex Salmond, de leider van de Scottish National Party (SNP), verklaarde zich verheugd dat Schotland “met een knal, niet met zacht gejank“ voor beperkt zelfbestuur gestemd heeft. Hij wees erop hoe eensgezind die keuze is. Het voorstel voor een eigen parlement haalde een meerderheid in alle 32 Schotse districten. In 30 van de 32 districten werd de fiscale vrijheid van Schotland gesteund.

Salmond omschreef de instelling van een Schots parlement als “belangrijke stap op weg naar onafhankelijkheid”. Een interpretatie die door de Britse minister voor Schotland, Donald Dewar, direct werd bestreden. Hij sprak van “een historische beslissing die zowel Schotland als het Verenigd Koninkrijk versterkt”. Michael Ancram, de Conservatieve woordvoerder voor constitutionele aangelegenheden, toonde zich diep teleurgesteld over de uitslag van het referendum. De Conservatieven vrezen dat instelling van een Schots parlement zal leiden tot het uiteenvallen van het Verenigd Koninkrijk. Maar Ancram onderstreepte dat zijn partij de democratische beslissing van de Schotse bevolking zal accepteren. Zelfbestuur voor Schotland wordt door een eventuele Conservatieve regering na de volgende verkiezingen niet teruggedraaid.