Global Surveyor in baan om Mars

ROTTERDAM, 12 SEPT. Na een tocht van tien maanden is het Amerikaanse ruimtevaartuig Global Surveyor vannacht in een voorlopige baan rond Mars gekomen. Om 03.31 uur, Nederlandse tijd, werd de afremmotor ontstoken, die 22 minuten lang in werking bleef. Hierdoor nam de snelheid van de ruimtesonde zodanig af, dat zijn interplanetaire cruise-baan werd omgebogen in zeer langgerekte 48-uursbaan rond de Rode Planeet.

Deze baan zal later worden veranderd in een cirkelbaan op 375 kilometer hoogte rond de polen. De waarnemingen van Global Surveyor kunnen een belangrijke aanvulling zijn op de metingen die Pathfinder en Sojourner nu op Mars verrichten.

De Mars Global Surveyor werd voor de NASA gebouwd door Lockheed Martin Astronautics en heeft 148 miljoen dollar gekost. Hij is de eerste verkenner uit het Surveyor-programma: het relatief goedkope Marsprogramma dat eind 1993 werd begonnen na het verlies van de Mars Observer, die 980 miljoen dollar had gekost. De vijf wetenschappelijke instrumenten moeten gedurende een periode van zeker twee jaar systematisch het oppervlak en de atmosfeer bestuderen. In die tijd is Mars één maal rond de zon gedraaid en heeft er dus een cyclus van vier seizoenen plaatsgehad. Ook de topografie, het gravitatieveld en het magnetische veld - indien aanwezig - moeten gedetailleerd in kaart worden gebracht.

De Global Surveyor zal pas in maart aan het werk kunnen gaan. De verkenner moet de komende maanden eerst een serie ingewikkelde, riskante baanveranderingen uitvoeren. Men laat hem periodiek door de bovenste lagen van de Marsatmosfeer bewegen, waardoor hij bij ieder omloop wat snelheid verliest. Via deze techniek van aerobreaking neemt de hoogte van het verste punt van de langgerekte baan geleidelijk af en komt de Global Surveyor uiteindelijk in een cirkelvormige baan van 375 km hoogte.