Geen boycot in Bosnië; Ook Kroaten gaan toch naar stembus

SARAJEVO, 12 SEPT. Na de 'hardliners' onder de Bosnische Serviërs hebben vannacht ook de Bosnische Kroaten hun boycot van de gemeenteraadsverkiezingen in Bosnië ingetrokken.

Hun belangrijkste partij, de HDZ (Kroatische Democratische Gemeenschap), liet eerder deze week weten de verkiezingen van morgen en zondag te boycotten, omdat de omstandigheden voor vrije en eerlijke verkiezingen niet aanwezig zouden zijn en omdat de kiezersregistratie nadelig voor de Bosnische Kroaten zou zijn verlopen.

Sindsdien is zware druk uitgeoefend op de Bosnische Kroaten om alsnog aan de verkiezingen deel te nemen. Ook de Kroatische regering (en president Franjo Tudjman in het bijzonder) kwam onder druk te staan. Tudjman leidt de HDZ in Kroatië, waarvan de Bosnische HDZ niet meer dan een regionaal filiaal is.

De Europese Unie liet gisteren weten dat Kroatië “een prijs betaalt” als de Bosnische HDZ de boycot handhaaft. De Amerikaanse regering meldde “diep bezorgd en ernstig teleurgesteld” te zijn over “het gebrek aan actie van de Kroatische regering tot dusverre”. De Duitse minister Kinkel zei dat Kroatië niet op Duitse hulp hoeft te rekenen als de boycot wordt gehandhaafd. De internationale Bosnië-gezant, Carlos Westendorp, waarschuwde Tudjman gisteren in een onderhoud dat de internationale gemeenschap van hem verwacht dat hij zijn invloed bij de Bosnische Kroaten aanwendt en dat hij, als hij dat niet doet, “een serieus probleem” heeft.

Gisteravond werd nog vanuit Zagreb gemeld dat Tudjman weigerde in te gaan op de eisen. Maar vannacht ging hij overstag, na een gesprek in Zagreb met diplomaten en politici die bij de verkiezingen in Bosnië betrokken zijn: Carlos Westendorp, zijn plaatsvervanger Jacques Klein, de leider van de OVSE-missie in Bosnië, Robert Frowick, en de leiders van de Bosnische Kroaten, Kremir Zubak (co-president van Bosnië) en Bo RajiEÉc, chef van de Bosnische HDZ.

Na het gesprek zei Frowick, de leider van de Bosnië-missie van de Europese Veiligheidsorganisatie OVSE die de verkiezingen organiseert, dat de OVSE op grond van de HDZ-klachten “bepaalde correcties” aanbrengt. Zubak zei dat “de meeste bezwaren” van de HDZ door de OVSE zijn geaccepteerd. (Reuter, AP, AFP)

Onze correspondent in Brussel voegt hieraan toe: Tijdens de speciale NAVO-Rusland-raad, die gisteren in Brussel op het niveau van ambassadeurs bijeen kwam, heeft Rusland kritiek uitgeoefend op de samenwerking in Bosnië. Volgens de Russische vertegenwoordiger bij de NAVO, Vitali Tsjoerkin, overlegt het Atlantisch bondgenootschap te weinig met niet tot de NAVO behorende deelnemers aan de vredesmacht SFOR, waaronder Rusland.

Met het oog op de verkiezingen van morgen is de SFOR versterkt met zes extra bataljons. Dat betekent dat aan de ruim 31.000 man zesduizend man zijn toegevoegd, van wie drieduizend in Hongarije en Kroatië zijn gestationeerd. Ze blijven tot een maand na de verkiezingen.

Tussen de lidstaten van de EU en de Europese Commissie bestaat verschil van mening over hulp aan de Servische Republiek in Bosnië. De Commissie besloot deze zomer 35 miljoen ecu hulp te bevriezen, omdat het geld rechtstreeks naar de van oorlogsmisdaden beschuldigde Radovan KaradEÉc zou gaan. De lidstaten vragen nu aan de Commissie om het geld voor infrastructurele projecten in de Servische Republiek, die het vredesproces kunnen helpen, niet langer te bevriezen. Maar de Commissie vindt de situatie ter plekke nog te onoverzichtelijk. Geld voor humanitaire operaties in de Servische Republiek is niet stopgezet.