Databank met koersgegevens helpt bij afdekken valutarisico's; Rabo verkoopt beursinformatie

AMSTERDAM, 12 SEPT. Rabobank International gaat een databank met gedetailleerde informatie over financiële markten exploiteren. De bank gebruikt deze gegevens om de valutarisico's van de beleggingsportefeuilles van haar klanten af te dekken. Daartoe heeft de bank met het Zwitsere automatiseringsbedrijf Olsen Associates in juni een gezamenlijke onderneming opgericht.

Gisteren gaf Rabo Olsen, zoals de joint venture heet, een toelichting op de activiteiten.

Rabo Olsen heeft vijftig werknemers in dienst waarvan er twintig voortdurend beleggingsstrategieën berekenen op basis van historische koersbewegingen. De informatie die ze hiervoor nodig hebben, en waarover Rabo Olsen beschikt, zou uniek zijn omdat financiële instellingen, zoals Financiële Diensten Amsterdam (FDA), Bloomberg en Reuter alleen opening- en slotkoersen bewaren, en niet het actuele (real time) koersverloop van de hele dag. Olsen Associates heeft tien jaar lang wèl alle dagelijkse koersbewegingen van over de hele wereld opgeslagen.

“Op den duur zal deze database niet meer uniek zijn”, erkent H.H.J. Dijkstra, directeur van Rabo Olsen. “Andere financiële instellingen zullen ook dergelijke financiële informatie gaan verzamelen. Maar voorlopig hebben we nog een voorsprong.”

Rabo Olsen heeft de eerste grote klant binnengehaald: de beleggingsafdeling van de Robeco Groep. Professor A.G.Z. Kemna, directeur aandelenbeleggingen van Robeco Groep, gaf gisteren een presentatie op de Rabo Olsen-bijeenkomst. Daarin onderstreepte zij het belang van het afdekken van valutarisico's op korte termijn. Op dit moment nemen beleggers vooral posities op lange termijn in. De gedetailleerde historische gegevens die nodig zijn om op korte termijn in te spelen op koersschommelingen, ontbraken in het verleden. Rabo Olsen zegt deze gegevens nu wel aan te kunnen bieden. Het opvangen van valutarisico's is niets nieuws. Zo koopt een bloemenhandelaar die exporteert naar de Verenigde Staten, put-opties op de dollar. Daardoor krijgt hij het recht om dollars tegen een vooraf vastgestelde koers te verkopen. Gaan er veel guldens in een dollar, dan verdient hij goed aan z'n bloemen. Daalt de waarde van de dollar, dan compenseert de winst op de put-optie het exportverlies van de bloemist.

Grote institutionele beleggers doen eigenlijk niet anders. Pensioenfondsen, die wegens de krapte op de Nederlandse beleggingsmarkt doorgaans ongeveer driekwart van hun kapitaal in het buitenland beleggen, lopen grote valutarisico's.

Bij een daling van een buitenlandse munteenheid ten opzichte van de gulden neemt immers ook de waarde van de belegging af. Dit opvangen is minder eenvoudig dan bij de eerder genoemde bloemist. Pensioenfondsen hebben namelijk niet alleen een veel omvangrijker effectenportefeuille met een geografische spreiding, maar investeren ook in een breed scala van industriële sectoren. Doorgaans kost het veel tijd en geld om weloverwogen een verstandige tegenzet te doen.

Bij het afdekken van valutarisico's op korte termijn is die tijd er niet. En een haastig genomen, onverstandig beleggingsbesluit is op zich al weer een risico. Pensioenfondsen nemen daarom genoegen met een statische, lange-termijnpositie die een veel kleiner deel van het valutarisico afdekt.

Nieuw aan het model van Rabo Olsen is dat het met behulp van de grote database veel sneller kan reageren op marktveranderingen; dynamic hedging genoemd. In het computerbestand zit niet zoals gebruikelijk informatie over grove marktbewegingen aan de hand van openings- en slotkoersen, maar juist zeer verfijnde wiskundige modellen die op basis van gedetailleerde en frequent ververste financiële informatie trends opsporen.

Ingewikkelde berekeningen laten zien dat koersschommelingen op de lange termijn weinig uitmaken; de dollar zal immers ook wel weer stijgen als die op een (goedkoop) dieptepunt is beland. Een beleggingsonderneming als Robeco stapt echter af van deze “horizonvisie”. Ze accepteert niet langer dat bij een lage dollar de portefeuille op dat moment miljoenen minder waard is.

Rabo Olsen verwacht veel geld te verdienen met het aanbieden van het 'dynamisch hedgen'. De provisie die deze onderneming opstrijkt is een percentage van de waarde van de beleggingsportefeuille waarvan het valutarisico wordt afgedekt.

FDA-directeur J. van der Meulen, gelooft desgevraagd niet in de aanpak van Rabo Olsen. “Wie belegt in een bedrijf als Ahold heeft z'n valutarisico's al gespreid omdat deze onderneming in meerdere landen in de wereld actief is. U moet zich niet om de tuin laten leiden door banken die zeggen dat aan de hand van het historische dagverloop van koersen risico's kunnen worden afgedekt. Ik ga al dertig jaar mee in het vak, en heb dergelijke ideeën al eerder gehoord. Ik geloof niet dat het op de lange termijn werkt.”