Voorkeur; Musea

EEN HUIS VOL Galerie Espace laat ter gelegenheid van haar veertigjarige jubileum onder de titel 'Een huis vol' nog eens uitvoerig zien waar ze staat. In de Haarlemse Vleeshal is een expositie van een kleine honderd werken te zien, waarvan sommige nog niet eerder tentoongesteld zijn geweest. Ze zijn afkomstig uit de privé-collectie van Eva Bendien en haar partner Rutger Noordhoek Hegt, uit de stock van de galerie en geleend van verzamelaar of kunstenaar. Al is de kunst die deze galerie brengt nog zo uiteenlopend van aard, van een losse, dromerige Heyboer tot een strak geschilderde, bijna abstracte Roeland, de stal heeft toch een bepaalde nestgeur die ongetwijfeld nauw verbonden is met een persoonlijke voorkeur. Galerie Espace 1956-1996 40 jaar ruimte voor eigentijdse kunst t/m 19 okt. in de Vleeshal, Grote Markt 16, Haarlem. Ma t/m za 11-17u, zon- en feestdagen 13-17u.

THIERRY DE CORDIER De Belgische kunstenaar Thierry de Cordier vertegenwoordigt dit jaar zijn land op de Biennale van Venetië. Het paviljoen met negen van zijn donkere beelden kreeg een eervolle vermelding van de Biennale-jury. In het Kröller-Müller Museum hangen nu in inkt en gouache De Cordiers verborgen gedachtenspinsels. Ze voeren je mee naar zijn nachten, angsten en fantasiën. Hier vallen merkwaardig genoeg ook de beelden, die we verspreid over de jaren, verdwaald in musea, tegenkwamen, precies op hun plaats. Verwacht van deze Vlaming geen vlotte schetsjes. Hij keek dondersgoed hoe het maanlicht over een heuveltje of een inktvlek strijkt, hoe week het lijf van de regenworm kan zijn en hoeveel verdriet een 'man van smarten' moet verdragen. De huid van zijn gepenseelde peer is bijna te dun om te schillen en een wolk staat net zo grijpbaar aan de papieren hemel als ze in werkelijkheid doet. Bijna alle bladen zijn grondig doorgewerkt. Sommige tekeningen lijken op natuurhistorische manuscripten uit een vergeten museum. Tot 26 okt Museum Overholland in Kröller-Müller Museum, Houtkampweg 6, Otterlo. Di-zo 10-17u

HENRI EVERS De typisch negentiende-eeuwse bouwmeester Henri Evers (1855-1929), die het Rotterdamse stadhuis bouwde, is een vrijwel vergeten architect. De tentoonstelling die het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) over hem heeft ingericht, past daarom in de ambitieuze doelstelling van het instituut de Nederlandse architectuurgeschiedenis te herschrijven door aandacht te vragen voor tot nu toe onderbelichte stromingen en ontwerpers. De kleine, verzorgde expositie geeft een aardig beeld van Evers' oeuvre. Nederlands Architectuurinstituut, Museumpark 25 Rotterdam, t/m 14 sept. Di t/m za 10-17u, zon- en feestdagen 11-17u.

NIET AANRAKEN: ANTIEK! Het Nationaal Museum van Speelklok tot Pierement in Utrecht heeft zijn zomertentoonstelling dit jaar gewijd aan antiek. Vorig jaar nam het museum begrippen 'smaak' en 'wansmaak' onder de loep, dit jaar gaat het om 'echt' en 'onecht'. Ook een van de centrale thema's is het bekendmaken met stijlkenmerken; er is een speciaal 'stijlenspel', een levensgrote puzzel die de bezoekers uitnodigt uit diverse meubels de juiste te kiezen en in de stijlkamer te plaatsen. Nationaal Museum van Speelklok tot Pierement, Buurkerkhof 10, Utrecht, t/m 21 sept. Di-za 10-17u, zo 13-17u.

DE COLLECTIE BOENDERMAKER Kunstverzamelaar Piet Boendermaker (1877-1947) was volgens de kunstenaar Raoul Hynckes 'de grote verzamelaar' die 'schilderijen bij tientallen tegelijk kocht'. Boendermakers collectie bestaat voor het merendeel uit werk van de schilders van de Bergense School, zoals Leo Gestel, Else Berg, Piet Wiegman en Matthieu Wiegman. Verder had Boendermaker nog honderden schilderijen in zijn bezit van schilders wier stijl min of meer verwant was met het expressionisme van de Bergense School. Het Museum Kranenburgh toont een verrassend mooie keuze van ruim honderd werken. De collectie Boendermaker, t/m 28 sept. Museum Kranenburgh, Hoflaan 26, Bergen. Di t/m zo 13-17 u.

WHISTLER EN HOLLAND De kleur van het papier, gebroken wit, voldoet voor de lucht en met een weinig grijsblauw maakte hij een spiegelend wateroppervlak. Veel transparant grijsgeel zand, een baan water en daarboven de lucht in een tint iets lichter dan het zand. Een paar kleine figuren bewegen zich langs de vloedlijn. In enkele weloverwogen toetsen schilderde Whistler Holland. James McNeill Whistler ((1834-1903), Amerikaan van geboorte en wonend in Parijs en Londen, hield van het Hollandse landschap. Whistler bezocht ons land verscheidene malen. In 1889 bijvoorbeeld verbleef hij twee maanden in Amsterdam; Dordrecht en Domburg waren andere door hem geliefde plaatsen. Het Rijksmuseum heeft een aantal in Nederland gemaakte etsen en aquarellen bijeengebracht vanuit diverse particuliere collecties. Ze zijn aangevuld met werk van Nederlandse schilders die door Whistler zijn beïnvloed, zoals Witsen en Breitner. Whistler en Holland. Aquarellen en etsen van James McNeill Whistler t/m 9 nov in het prentenkabinet van het Rijksmuseum, Stadhouderskade 42, Amsterdam. Open: dag. 10-17u.

EN VERDER: T/m 14 sept Manifestatie: Gouden eeuw in Groningen, Hermannus Collenius en zijn tijdgenoten, 1650-1725. Groninger Museum en elders in de provincie. Dag. vervoer van museum naar de verschillende locaties; Monet, Van Gogh en Picasso en vele anderen hoogtepunten uit een Haagse collectie t/m 5 okt in de Kunsthal, Rotterdam; Schilderkunst in de Gouden Eeuw Schilderkunst in de Gouden Eeuw t/m 7 sept in het paleis op de Dam, Amsterdam; Barend Cornelis Koekkoek (1803-1862), Prins der Landschapschilders t/m 7 sept in het Dordrechts Museum, Dordrecht; Herman Gordijn t/m 28 sept in het Amsterdams Historisch Museum, Amsterdam.