Selectie buitenland

BELGIË

Monumentendagen Arbeid, zo luidt het thema van de Vlaamse monumentendag. Fabriekshallen, mijnen, een scheepswerf: ze liggen er soms verlaten bij en vaak is de poort op slot. Deze arbeidsplaatsen openen zaterdag hun deuren evenals brouwerijen, stokerijen en boerderijen. In Wallonië staan de 'Journées du patrimoine' in het teken van de archeologie, met speciale aandacht voor de vele abdijen. Brussel is volgende week 'open'. Op 14 sept in Vlaanderen 00-3225490274, 13 en 14 sept in Wallonië. Inl 00-3281332384.

Elisabeth, beeldhouwwerken Kerstmis 1938 maakte zij een beeld van haar kleinzoon de Prins van Luik, de huidige koning Albert II. Het werd haar lievelingsstuk. Koningin Elisabeth (1875-1965) speelde viool, schilderde en maakte sculpturen. Haar oeuvre, waaronder werken uit de collectie van koning Albert, is tentoongesteld in het Memoriaal Prins Karel, Domein Raversijde, Duinenstraat 147, Oostende. T/m 30 sept, 10u30-12u /13u30-17u. Inl 00-63259702285.

Passage Mestkevers zijn de lievelingsdieren van Jan Fabre. De één torst een BIC-pen, de ander sjouwt met een bierviltje. Ze zijn dood en staan in een vitrine vol blauw licht. De overgang van leven naar dood staat centraal in de zeven schemerige ruimtes, waarin kunstenaar/ theatermaker Fabre zijn Hades schiep. Museum van Hedendaagse Kunst, Leuvensestraat 32 Antwerpen. 12 sept t/m 2 nov, di-zo 10-17u. Inl 00-3232385960.

En verder Kroenkelen, wandel- en fietstochten langs vesten en kasteelparken rond Brugge op 21 sept, 00-3250448322; Liege, une autre gourmandise, de geschiedenis van de Luikse gastronomie in de Ancienne église Saint-André, Luik. 22 t/m 28 sept, 14-18u. 00-3242219187; Basiliek Koekelberg, de op vier na grootste kerk ter wereld biedt vanaf 52 meter een prachtig uitzicht over Brussel, dag 9-17u15, 00-3224258822.

DUITSLAND

Deutschlandbilder Een man loopt over een brandende plank, hoog boven een afgrond: dat is A.R. Pencks visie op de levensgevaarlijke pogingen van DDR-burgers om de grens naar het Westen over te steken. Zijn schilderij 'Der Übergang' (1963) vormt, samen met werk van Jörg Immendorff, Anselm Kiefer, Martin Kippenberger en vele andere (niet-)grensgangers, de tentoonstelling 'Deutschlandbilder'. De naoorlogse Duitse schilder- en beeldhouwkunst krijgt de nadruk, maar ook schilderijen uit de nazi-tijd worden getoond: de Duitse deling, aldus de organisatoren, begon immers reeds in de jaren dertig, toen de artistieke wereld uiteenviel in degenen die bleven en degenen die gingen. T/m 11 jan, Martin-Gropius-Bau, Stresemannstr. 110, Berlijn. Di-zo 10-20u. Inl 00-4930254860.

Oostenwind Als aanvulling op 'Deutschlandbilder' toont het Kunstforum in de GrundkreditBank de expositie 'Ostwind', met circa 120 schilderijen en tekeningen van Gerhard Altenbourg, Bernhard Heisig, Wolfgang Mattheuer, Harald Metzke en Werner Tübke - allemaal kunstenaars uit de voormalige DDR, die ook in de Martin-Gropius-Bau vertegenwoordigd zijn. Het gaat hier om werk dat 'door de mensen aan gene zijde van de demarcatielijn als manifest voor de vrijheid, als protest tegen geweld werd opgevat'. Van 5 sept t/m 8 jan, Budapesterstr. 25, Berlijn. Dag 10-18u. Inl 00-493026981677.

Open deuren Duizenden Duitse monumenten staan op zondag 14 sept open voor het publiek. De archeologische opgravingen op de Heumarkt in Keulen zijn dan evengoed te bezichtigen als Tütjes Etablissement in Hamburg of het pas gerestaureerde Schloss Monaise in Trier. Inl over locaties en rondleidingen bij de Stiftung Denkmalschutz, 00-49228957380.

En verder Musikfest Bremen t/m 1 okt, mmv de Wiener Philharmoniker 00-491803360222; Drie zusters, regie Christoph Marthaler, op 11 (première), 12, 19, 20 en 27 sept in de Volksbühne, Berlijn 00-49302823394; droomkamers, met vlinderbehang en slangen op bed, van de New-Yorker Rob Wynne vanaf 12 sept in Galerie Oliver Schweden, München 00-49892607333; Documenta X t/m 28 sept in Kassel 00-4956193880; grafisch werk en objecten van Niki de Saint Phalle t/m 26 okt in de Kunstverein, Wolfsburg 00-49536167422; Breughel-Brueghel t/m 16 nov in de Villa Hügel, Essen 00-49201422559; Max Beckmann-retrospectief t/m 30 nov in de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf 00-4921183810.

FRANKRIJK

Centre Pompidou Geruchten doen hardnekkig de ronde dat het Centre Pompidou tot eind 1999 zijn deuren sluit. Dit is onjuist. Het culturele centrum is het slachtoffer van zijn eigen succes en moet daarom zijn interne organisatie herzien. Maar tijdens deze periode (eind september 1997 tot 31 december 1999) blijft het centrum wel degelijk actief. In het gebouw zelf blijft een ruimte van 1500 vierkante meter open voor tijdelijke exposities. Op de 'parvis' voor het centrum komt een gigantische tent te staan waar informatie wordt gegeven over de talrijke manifestaties van het centrum die tijdens deze periode elders worden ondergebracht. De panoramische roltrappen blijven werkzaam tot en met eind december 1997 om van het spectaculaire uitzicht te genieten. Wat gaat er precies gebeuren met het centrum: de administratie verlaat het gebouw en wordt in de directe omgeving ondergebracht om meer plaats te scheppen voor de culturele evenementen en de tentoonstellingen. De vijf etages worden opnieuw ingedeeld door architect Jean-François Bodin en het voorplein opnieuw ontworpen door Renzo Piano, een van de drie architecten van het gebouw. Parijs, Centre Pompidou. Inl 00-33144781233.

Civiel Ingenieurs l'Art de l'ingenieur, constructeur, entrepeneur, inventeur, heet de zeer boeiende tentoonstelling in het Centre Pompidou die op 4000 vierkante meter met maquettes, voorwerpen, tekeningen, foto's en monumentale diaprojecties over de belangrijkte en meest spectaculaire 'uitvindingen' van civiel ingenieurs vanaf het midden van de 19e-eeuw vertelt. Geïllustreerd worden o.a. de eerste geheel smeedijzeren brug van Coalbrookdale (1775), Crystal Palace (1850-1851), een koepel van Buckminster Fuller (1948), en het paviljoen Fuji van de expositie in Osaka in 1970 van Kenzo Tange. Parijs, Centre Pompidou, t/m 29 sept, ma en wo t/m vr 12-22u, za en zo 10-22u. Inl 00-33144781233.

En verder Le Libertin, een stuk van de zeer succesvolle hedendaagse Franse auteur Eric-Emmanuel Schmitt is vanaf 23 sept voor onbepaalde tijd terug in het Théâtre du Montparnasse in Parijs 00-33143227774; Fabrice Luchini draagt t/m 19 okt teksten van Baudelaire, Céline, La Fontaine en Nietzsche voor in het Théâte Gaîté-Montparnasse te Parijs 00-33143221618; de twee grote Franse filmacteurs Philippe Noiret en Michel Bouquet zijn terug op de planken in Les Côtelettes, een stuk van Bertrand Blier voor onbepaalde tijd in het Théâtre Porte Saint Martin te Parijs 00-33142080032; Fernand Léger en Made in France t/m resp. 29 sept en 5 okt in het Centre Pompidou te Parijs 00-33144781233; Amours t/m 2 nov in de Fondation Cartier te Parijs 00-33142185650.

GROOT-BRITTANNIË

James Ensor Vanaf vandaag is er een grote tentoonstelling van het werk van de Belgische schilder James Ensor (1860-1949) in de Barbican Art Gallery te zien. Het is een compleet overzicht van niet alleen zijn schilderijen maar ook van de prenten en tekeningen. De tentoonstelling is chronologisch opgezet en begint met de vroege zeegezichten, stillevens en portretten en eindigt met de belangrijkste doeken met bijbelse verhalen en beelden van gemaskerd carnaval waarmee Ensor vooral bekend werd. T/m 14 dec. Londen, Silk Street. Ma, do t/m za 10-18u45, di 10-17u45, wo 10-19u45, zo 12-18u45. Inl 00-441715889023.

Don McCullin Werk van een van de belangrijkste fotojournalisten van de twintigste eeuw deelt met James Ensor de tentoonstellingsruimte van de Barbican Art Gallery. Don McCullin (1935) werkte in zijn jonge jaren als fotograaf bij de belangrijke zondagse kranten The Observer' en The Sunday Times die zijn 'fotografische verhalen' over Indonesië en Afrika herhaaldelijk afdrukten. Later werd hij freelancer om ook ander werk te kunnen doen zoals het fotograferen van stillevens en landschappen. T/m 14 dec In Londen, Silk Street. Voor openingstijden en inlichtingen, zie boven.

Dick French Nieuwe aquarellen van de schilder Dick French laten het stadsleven op zijn ruwst zien. Hier zijn barmeisjes, strippers, zweterige jongens, seks en smerige 'inner city' pubs te zien. Londen, Coombs Contemporary Art. Inl. 00-441714036866.

En verder Prenten in Parijs t/m 14 sept. in het British Museum 00-441716361555; portretten van Clifford Coffin t/m 28 sept. in de National Portrait Gallery 00-441713060055; A Quality of Light t/m 2 nov. in en om de Tate Gallery St. Ives 00-441716361930; Stephen Cox t/m 28 sept. in de Dulwich Picture Gallery 00-441716935254; Mondriaan t/m 30 nov. in de Tate Gallery, Londen 00-441718878000; Raku potten t/m 29 okt. in de Barbican Centre 00-441716388891.

NEW YORK

Jewish Heritage Op 15 sept opent op het zuidelijke puntje van Manhattan, met uitzicht op het Vrijheidsmonument en Ellis Island, het Museum of Jewish Heritage. Dit zeshoekig gebouw (verwijzend naar 6 miljoen joodse slachtoffers en de zes punten van de Davidster) van architect Kevin Roche is zowel Holocaust-herdenkingsmonument (het eerste in New York) als Museum voor de geschiedenis van de joodse cultuur. Voor de opening waren er reeds twee controverses: een groep ultra-orthodoxe joden maakte bezwaar tegen de aandacht die besteed wordt aan de homoseksuele slachtoffers van de Holocaust en een sculptuur van Louise Bourgeois van losse handen - de gastvrijheid van Amerika verbeeldend - werd verplaatst uit de nabijheid van het museum, omdat sommigen vonden dat het te veel aan afgehakte ledematen deed denken. 18 First Place, Battery Park City. Inl 00-12129681800.

Chelsea Uit Soho zijn nog eens een tiental galeries verhuisd naar Chelsea, waaronder John Weber die zich gevestigd heeft in het gebouw op 529 West 20th Street, de zgn. Chelsea 'Artmal', en Max Protech, 511 West 22nd Street. Verschillende 'Uptown' Galleries openen een dependance in Chelsea, waaronder Marlborough, daar zijn vanaf 18 sept op 211 West 19th Street grootschalige sculpturen van Louise Bourgeois, Anthonuy Caro en Magdalena Abakanowicz te zien. Inl 00-12129895912.

En verder Rauschenberg-overzicht in het Guggenheim Uptown en het Guggenheim Museum Downtown van 19 sept. t/m 7 jan. 1998 00-12124233500; Next Wave met o.a. Pina Bausch, Merce Cunningham, Lou Reed en Robert Wilson in de Brooklyn Academy of Music, 3 okt. t/m 13 dec. 00-17186364100, On-line Info www.bam.org; A Dream Well Planned: The Empire State Building in het Museum of the City of New York, t/m 11 jan. 1998 00-12125341672; Do-It-Yourself Architecture for the Great Outdoors in het Cooper-Hewitt National Design t/m 19 okt. 00-12128606909; Camille Pissarro in the Caribbean 1850-1855, in het Jewish Museum t/m 16 nov. 00-12124233200; Observatorium van André Dekker, Geert van de Camp en Ruud Reutelingsperger in het cultureel center Snug Harbor, Staten Island, 17 t/m 19 okt. 00-17184482500, plus documentatie in 'Art in General' t/m 25 okt. 00-12122190473.

SPANJE

Rembrandt in Madrid De Vlaams-Nederlands-Spaanse culturele stichting Fundación Carlos Amberes in Madrid heeft tot begin november een speciale tentoonstelling gewijd aan etsen van Rembrandt. Met in totaal 90 etsen (portretten, landschappen, bijbelse scènes en naakten) wordt geprobeerd een overzicht te geven van de werken die Rembrandt in deze techniek heeft gemaakt. T/m 9 nov, Fundación Carlos Amberes, Claudio Coello 99, vrije toegang. Inl 00- 3414352201.

Mercè in Barcelona De Catalaanse hoofdstad Barcelona viert voor de twintigste maal zijn Mercè, het sociaal-culturele feest met een keur aan theater- en muziekoptredens en evenementen. De Mercè wordt gehouden van 19 tot en met 24 september. Op het programma staan ondermeer een concert van Yehudi Menuhin (19 sept, Saló de Cent, 19u30), optocht van de traditionele reuzen (23 sept, 22u, Plaza Urquinaona), straattheater Tsunami (19 en 20 sept, 21u, Portal de la Pau), en verschillende muziekoptredens onder de noemer BAM (Barcelona Acció Musical) zoals BAM-interrock en TechnoBAM (19 en 20 sept, 21u Moll de la Fusta, 24u Estación de França). Inl bij hotels en toeristische diensten van Barcelona.

Absolut in Barcelona De liefhebber van de Absolut Vodka-collectie kan eveneens terecht in Barcelona. In de Sala Metrònom de Barcelona zijn de werken tentoongesteld die Europese en Amerikaanse kunstenaars als Andy Warhol, Keith Haring en Oscar Mariné en de fotografen als Helmut Newton en Herb Ritts vervaardigde rond het thema van de Absolut-fles. T/m 21 sept in de Sala Metrònom. Inl 00-3432684298.

En verder Dadaïsme van Xesús Carballido in Santiago de Compostella, Pazo de Bendaña. Ttot t/m 24 okt 00-3481576394; werk van de Gallicische schilder-schrijver Urbano Lugris in de Circulo de Bellas Artes in Madrid t/m 12 okt 00-3415317700.