'Kies uit eigen partij de staatssecretaris'

DEN HAAG, 11 SEPT. Minister en staatssecretaris op hetzelfde departement moeten uit één politieke partij komen. De staatssecretaris moet tegelijk de positie krijgen van onderminister die zijn minister binnen en buiten het departement kan vervangen.

Dit bepleit J. Wallage, voorzitter van de PvdA-fractie in de Tweede Kamer, vandaag in een interview in deze krant.

Bij de vorming van een tweede paarse coalitie ziet hij goede mogelijkheden de positie van de staatssecretaris te versterken. VVD-fractieleider Bolkestein hield eerder al een pleidooi voor deze opvatting. Ook D66 wil de staatssecretaris een zwaardere rol geven.

Het voorstel is een breuk met de Nederlandse coalitiecultuur, waarbij kabinetten voor het interne evenwicht naast ministers van één partij staatssecretarissen van een andere partij hebben. Volgens Wallage wordt een departement met bewindslieden uit één politieke partij beter geleid. “Als minister en staatssecretaris dezelfde partijkleur hebben, kunnen ze makkelijker een team vormen; ze kunnen de verantwoordelijkheden eenvoudiger verdelen. De staatssecretaris is er nu toch vooral om zijn partij te helpen. In mijn idee is de staatssecretaris er om zijn minister te helpen.” Het idee van Wallage heeft steun van de VVD, maar van premier Kok is bekend dat hij tegen de introductie van onderministers is. Hij voorziet dat bij een uitbreiding van het aantal ministers de collegialiteit in het kabinet in het geding komt.

Wallage bepleit ook een zakelijke aanpak bij de verdeling van staatssecretariaten. Partijen moeten vooral kijken naar de deskundigheid van staatssecretarissen. Hij noemt de praktijk waarbij partijen politici voor bewezen diensten belonen met een staatssecretariaat “een doodlopende straat”.