'Geen concrete aanleiding voor gesprek met prins'

DEN HAAG, 11 SEPT. Een duidelijke aanleiding voor het vraaggesprek is er niet, en een duidelijk thema evenmin, maar dat hoeft ook niet. Voor een vraaggesprek met kroonprins Willem-Alexander (30) is bijna altijd interesse, zegt de hoofddirecteur van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) E. Brouwers naar aanleiding van het televisie-interview met de prins van Oranje dat vanavond tussen 21.00 en 22.00 uur wordt uitgezonden.

De journalist P. Witteman, die de kroonprins het interview afnam, zei de afgelopen dagen dat de prins geen grote aankondigingen zal doen, zoals een verloving of een terugtreden als troonopvolger. Niettemin bevat de uitzending “zes of zeven heel interessante opmerkingen”.

Brouwers wijst er op dat het laatste televisiegesprek met de kroonprins dateert van alweer een tijd geleden, november 1993. Uit de stroom van interviewaanvragen die sedertdien zijn gedaan, heeft de koninklijke familie de publieke omroep NPS met interviewer Witteman gekozen. De dertigste verjaardag van de kroonprins (27 april van dit jaar) vond de familie geen goed moment voor een interview. Behalve de kroonprins beslissen diens moeder, koningin Beatrix, en minister-president Kok over zaken als het moment en de inhoud van het interview.

Het vraaggesprek werd op 21 en 22 augustus opgenomen op het jachtslot het Oude Loo, tien dagen voor de dood van prinses Diana die discussies los maakte over de stijl van de moderne monarchie en de relatie met de pers. De makers van het interview vonden het echter niet nodig om een nieuw gesprek aan te vragen. Het gesprek met de kroonprins bevatte al passages over beide onderwerpen.

Van de enkele uren band werd een selectie van één uur gemaakt, en ter goedkeuring voorgelegd aan het koninklijk huis en aan premier Kok, de gebruikelijke gang van zaken bij interviews met leden van het koninklijk huis. Witteman onthulde dat op verzoek van de RVD twaalf seconden uit de uitzending werden geknipt, omdat de kroonprins hierin uitlatingen deed “die op gespannen voet stonden met de ministeriële verantwoordelijkheid.”. Anders gezegd: de prins zei iets, of enkele dingen waarvoor de minister-president geen verantwoordelijkheid wenste te dragen. Brouwers toonde zich overigens ongelukkig met de uitlating van Witteman. “De vraag is of hij er verstandig aan heeft gedaan, dit te zeggen.”

Zowel Witteman als Brouwers beklemtonen dat er volledige journalistieke vrijheid bestond voor de vragensteller, en dat er geen taboe-onderwerpen waren zoals de eventuele relatie van de kroonprins met Emily Bremers. Beiden spreken van een “goed journalistiek programma”.

Aan de vooravond van het vraaggesprek heeft het zogeheten Republikeins Genootschap bekendgemaakt dat haar gezelschap is uitgebreid. Het genootschap van prominente zakenlieden onder leiding van ex-Elsevier topman Pierre Vinken staat kritisch tegenover de monarchie.

Het genootschap is uitgebreid met schrijvers als Jeroen Brouwers en Remco Campert, journalisten als Theo van Gogh, André Spoor en Ite Rümke, en met André Haakmat, advocaat en oud-adviseur van de Surinaamse regering.