Franse justitie worstelt met waarheid dood Di

Het nieuws in de zaak-Dodi en Di lijkt de afgelopen anderhalve week in belangrijke mate afkomstig van de partijen. De Franse rechters zitten tussen twee vuren en sjouwen achter ieder nieuw gerucht aan.

PARIJS, 11 SEPT. Het Ritz-hotel ligt er even discreet bij als altijd. De Place Vendôme is zo chic gestoffeerd dat het buiten lijkt of je al binnen bent, tussen nepgoud, palmen en spiegels. Andere auto's dan Mercedessen staan er nauwelijks. Achter de onberispelijkheid moet het broeien.

De antieke draaideur wordt met handkracht aangedreven. Portiers verdringen zich om iedere bezoeker een perfecte entree te bezorgen. Wie doorloopt, de lange gang naar het restaurant en het terras in, zou niet vermoeden dat hij gefilmd wordt, zoals Lady Di en Dodi Al-Fayed toen zij die fatale zaterdagavond terugkwamen na een mislukte poging gezellig in de stad te gaan eten. Voor het restaurant Benoît (vlakbij het Hôtel de Ville) stonden ook al weer fotografen, net als 's middags bij zijn appartement richting Arc de Triomphe. Daarop zouden de twee hebben besloten dan maar weer in de Ritz (twee sterren) te gaan eten. Het hotel van Dodi's vader is eigen territorium waar de lijfwachten privacy kunnen afdwingen.

De videobeelden - schokkend door hun gewoonheid - werden vorige week door het Ritz-hotel ter beschikking gesteld van de publieke omroep. France 2 toonde exclusief hoe Di door die nauwe draaideur binnenkwam, in een strakke lichte vrijetijdsbroek, platte schoenen, een jasje erboven. Ze liep geagiteerd de gang in. Daar werd het beeld bruusk geknipt. Het was niet te zien of het journaal van acht uur dat had gedaan, of dat de Ritz-advocaten de volgende beelden minder nuttig vonden voor de zaak van hun cliënt.

Het nieuws in de zaak-Dodi en Di lijkt de afgelopen anderhalve week in belangrijke mate afkomstig van de partijen. Advocaten van de vervolgde glamour-fotografen waren de eersten die de dronkenschap van de chauffeur opperden - later bevestigd door de justitie. Zij schoven discreet getuigen naar voren die hadden gezien dat 'de Mercedes' door een stoplicht was gereden op de Place de la Concorde en zich daarna had losgereden van de motorfotografen. Gewenste conclusie: de pers kon er niets aan doen.

Daarop voedde de Al Fayed/Ritz-kant geruchten dat de chauffeur bij het inrijden van het tunneltje des onheils had geprobeerd een voor of naast hem zigzaggende motorfiets te ontwijken of in te halen. Later werd het een grijze auto, die na de klap ijlings zou zijn doorgereden. De details over de staat van opgejaagdheid van het paar - voor, tijdens en na hun laatste avondmaal - moesten natuurlijk de sleutelrol van de paparazzi in de rampzalige keten van gebeurtenissen onderstrepen.

En de Franse rechters van instructie? Die zitten tussen twee vuren en sjouwen achter ieder nieuw gerucht aan. Zij hebben, op aandringen van het DoDi-kamp, voor de derde keer het bloed van de overleden adjunct-chef beveiliging van het Ritz, Henri Paul, afgenomen. Nadat een Britse medicus, overgevlogen op verzoek van Al Fayed, de eerdere tweede laboratoriumtesten had afgekraakt.

Opnieuw werd vastgesteld dat Paul de vluchtauto van het paar had gereden terwijl hij drie keer de toegestane hoeveelheid alcohol in zijn lichaam had. Dat staat gelijk aan acht, negen glazen. Bovendien werden nu voor de eerste keer sporen van het antidepressivum Prozac en een kalmerend middel Tiapride gevonden. Gebruik van dat laatste wordt sterk ontraden in combinatie met alcohol.

Gisteravond kwam de publieke tv in zijn acht uur-journaal 'na alle geruchten' met een 'geverifieerde reconstructie van de gebeurtenissen'. Een curieus kwaliteitskeurmerk, alsof het nieuws anders niet geverifieerd is. Weer werd gebruik gemaakt van de Ritz-beveiligingscamera's, weer de fragmenten waaruit bleek dat monsieur Paul goed rechtop kon lopen toen hij van zijn vrije avond werd teruggeroepen om als invalchauffeur te gaan optreden. Weer de beelden waarin hij met zijn hoge passagiers door een achteruitgang het hotel verliet - opgewacht door de best-getipten der paparazzi.

Nu de balans van deze publieke justitie-operatie desondanks doorslaat in het nadeel van de chauffeur houden de paparazzi zich betrekkelijk koest. Vorige week kwamen sommigen hunner na vrijlating uit voorlopige hechtenis met gedragen getuigenissen. Een hunner, met de geniaal gevonden naam Romuald Rat, verklaarde met tranen in de ogen dat hij nog had gevraagd aan Lady Di of hij haar kon helpen. Al die minuten had hij niet gefotografeerd. Toen een passerende huisarts de eerste hulp-zorg had overgenomen had hij pas zijn motordrive in werking gesteld.

De Franse justitie kan haar onderzoek pas afsluiten als de lijfwacht Trevor Rees-Jones, die het ongeluk overleefde - hij zat voorin en had als enige veiligheidsriemen om - weer kan praten. Hij is ingrijpend geopereerd, aan zijn gezicht, is weer bij kennis, maar mag en kan nog geen justitieel bezoek ontvangen. Hij zou tegen zijn ouders gezegd hebben dat hij zich medeschuldig voelde maar niets had kunnen doen.

Terwijl de maître d'hôtel de dagschotel aanprijst (een gigot d'agneau, warmgehouden onder een immense zilveren, op wielen gemonteerde Christophle-schaal), worden steeds meer personeelsleden van het 99 jaar oude hotel ondervraagd door de justitie. De vriesdroge versie der gebeurtenissen van de directie wordt op de proef gesteld. Een anonieme medewerker vertelt in Libération dat meneer Paul die avond “geen grapefruitsap” zat te nippen in de Vendôme-bar. De drank die er het meest op lijkt is gemaakt op basis van anijszaad en bevat veel alcohol. De advocaat van het Ritz heeft intussen toegegeven dat Paul niet had mogen rijden. Zijn moeder verklaart vanmorgen dat hij geen alcoholicus was, een lieve zoon was die zij iedere ouder zou gunnen. Hij mag nog steeds niet begraven worden.

LONDEN, 11 SEPT. De deining rond de dood van prinses Diana heeft de Britse monarchie geschaad maar niet geleid tot een versterkte roep om een republiek. Dat blijkt uit een opiniepeiling die het bureau Gallup na de begrafenis van zaterdag heeft gehouden en waarvan de Britse krant The Daily Telegraph de resultaten vandaag publiceert. Maar 11 procent van de Britten is vóór een republiek, één procent minder dan drie jaar geleden. Wel vindt 71 procent dat het koningshuis moet moderniseren, “meer democratisch en benaderbaar moet worden naar het voorbeeld van de monarchie en de koninklijke familie in Holland”, zoals de vraagstelling luidt.

Ook zegt 51 procent van de bevolking dat koningin Elizabeth niet moet worden opgevolgd door kroonprins Charles maar door zijn zoon prins William. Drie jaar geleden was dat percentage niet eens de helft. Van de ondervraagden zegt 64 procent de koninklijke familie te respecteren, meer dan in 1994. Maar 53 procent van de bevolking vindt dat de ontwikkelingen van de laatste tien dagen het aanzien van het koningshuis hebben geschaad. Uit de opiniepeiling blijkt verder dat 83 procent van de Britten een wet op de privacy zou steunen die publieke figuren tegen overmatige belangstelling van de pers beschermt. Bijna 60 procent zegt dat zijn respect voor de boulevardbladen door de dood van Diana is gedaald.