Van Aartsen ziet miljardenkosten voor hervorming

ECHTERNACH, 10 SEPT. De landbouwhervorming die de Europese Commissie voorstelt in haar Agenda 2000, zou Nederland jaarlijks 1,5 miljard gulden kosten. Die berekening gaf minister Van Aartsen van Landbouw, nadat hij gisteren in het Luxemburgse Echternach de voorstellen van de Commissie had besproken met zijn collega's van de Europese Unie.

De Europese Commissie stelt voor om vanaf 2000 de prijzen voor rundvlees, graan en zuivel met respectievelijk 30, 20 en 10 procent te verlagen. Ter compensatie krijgen boeren directe inkomenssteun. Van Aartsen is het daarmee in principe eens, maar hij eist dat bij de compensaties alle boeren gelijk behandeld worden. Bovendien verzet hij zich tegen de voorstellen voor hervorming van de zuivelmarkt, die Nederland zouden benadelen.

De Duitse minister Borchert liep gisteren voorop in de kritiek op de plannen van de Commissie. Net als Van Aartsen berekende hij dat de voorstellen voor inkomens- in plaats van prijssteun zijn land duur komen te staan. Duitsland zou ruim 2,2 miljard van de in totaal 8,8 miljard ecu (ruim 19 miljard gulden) moeten dragen. “Dat is niet acceptabel”, aldus de minister. Volgens Borchert kan het gemeenschappelijk landbouwbeleid bij het oude blijven. Alleen voor de rundvleesmarkt, die is ingestort sinds het uitbreken vorig jaar van de gekke koeiencrisis, vindt hij onmiddellijk maatregelen nodig.

Ook België en Oostenrijk reageerden zeer kritisch op de plannen. Frankrijk lijkt nog geen eenduidig standpunt te hebben ingenomen. Landbouwminister Le Pensec stelde gisteren vooral veel vragen en verklaarde dat diepergaande studie nodig is. De Britse minister Cunningham was niet aanwezig in Echternach, maar Britse diplomaten stelden dat ook aan directe compensatie aan boeren geleidelijk een einde moet komen. Mediterrane landen waren bezorgd omdat zuidelijke producten als olijfolie en wijn niet in het voorstel zijn opgenomen.

Volgens minister Van Aartsen betekenen de voorstellen van de Commissie “een duidelijke bevoordeling van de minder productieve bedrijven ten opzichte van de modernere bedrijven”, omdat compensaties worden gekoppeld aan het aantal dieren en niet aan de totale productie. Dat zou er toe leiden dat driekwart van de Nederlandse gespecialiseerde rundvleessector van compensatie verstoken blijft en dat de Nederlandse melkveehouders fors moeten inleveren. Dergelijke ongelijke behandeling noemde Van Aartsen “politiek onaanvaardbaar”.

De Luxemburgse minister Boden, die de vergadering gisteren voorzat, constateerde dat een meerderheid van de lidstaten zich tegen de invulling van de hervormingsplannen heeft uitgesproken. Maar geen enkel land heeft alles afgewezen, voegde hij er aan toe. Europees Commissaris Fischler (landbouw) meende dat voldoende vooruitgang was geboekt. Hij vergeleek de ingrijpende landbouwhervorming met een marathon. “Het is moeilijk om na de eerste kilometer te zeggen of je het record gaat breken. Maar ik denk dat we een goede start hebben gemaakt.”

In december moeten de landbouwministers een eerste mening over de hervormingsplannen voorleggen aan de Europese Raad van staats- en regeringsleiders. Maar minister Van Aartsen voorspelde dat er tegen die tijd nog geen eensluidende conclusie zijn. Volgens hem is in Echternach - bekend wegens de jaarlijkse Springprocessie - “een eerste pasje gezet in de lange pelgrimsreis die eind 1999 moet eindigen”.