Smadelijke afgang tegenstanders PlavEÉc

BANJA LUKA, 10 SEPT. Momlo Krajiik, co-president van Bosnië en rechterhand van de wegens oorlogsmisdaden gezochte Radovan KaradEÉc, heeft gisteren Banja Luka, het bolwerk van zijn tegenstandster Biljana PlavEÉc, onder een regen van stenen en eieren verlaten.

De smadelijke aftocht was het sluitstuk van een initiatief dat volgens de Amerikaanse regering in werkelijkheid een poging tot staatsgreep tegen PlavEÉc is geweest.

Krajiik was zondag, met de premier van de Servische Republiek in Bosnië, Gojko KlioviEÉc, minister van Binnenlandse Zaken Dragan Kijac en rond zestig lijfwachten naar Banja Luka getogen. Op diezelfde dag hadden duizenden aanhangers van KaradEÉc in Banja Luka moeten demonstreren tegen Biljana PlavEÉc, de president van de Servische Republiek, die al maanden is gewikkeld in een machtsstrijd tegen de door KaradEÉc beheerste vleugel van de 'hardliners' in de Servische Republiek.

Van de demonstratie kwam niets terecht: de meeste aanhangers van KaradEÉc werden onderweg tegengehouden door de internationale vredesmacht SFOR. Slechts 150 betogers slaagden er in tot Banja Luka door te dringen. Hun demonstratie ging verloren in het gejoel en gescheld van aanhangers van PlavEÉc. Toen Krajiik zijn aanhang trachtte toe te spreken, werd hem het spreken door PlavEÉc-aanhangers onmogelijk gemaakt.

Krajiik zocht met zijn delegatie toevlucht in een hotel. Toen hij gisterochtend wilde vertrekken, bleek het hotel omsingeld door PlavEÉc-aanhangers en de PlavEÉc-getrouwe politie. Pas gistermiddag om drie uur slaagden soldaten van de vredesmacht SFOR erin 62 leden van Krajiiks delegatie uit het hotel te ontzetten, na de lijfwachten te hebben ontwapend. De geëvacueerden werden naar een nabijgelegen basis van SFOR gebracht, waar hun identiteit nauwkeurig werd bestudeerd om te zien of ze voorkomen op de lijst van verdachte oorlogsmisdadigers. Diverse lijfwachten werden vervolgens vastgezet. Zeven leden van de delegatie, onder wie Krajiik, KlioviEÉc en Kijac, weigerden 's middags zich door SFOR te laten evacueren omdat ze bang waren te worden gearresteerd en zich een waardiger aftocht voorstelden. Zij bleven in het hotel achter.

In de middaguren onderhandelde SFOR met Krajiik urenlang over een evacuatie,maar volgens de vredesmacht wees hij “optie na optie” af. Uiteindelijk sprintte Krajiik 's avonds - gevolgd door Kijac - naar een gereedstaande auto, onder een regen van eieren, flessen en stenen die door rond vijfhonderd aanwezige PlavEÉc-aanhangers in zijn richting werden gegooid. Bij het wegrijden sneuvelden de ruiten van de auto met Krajiik en Kijac. Premier KlioviEÉc begon ook aan het sprintje, maar brak het halverwege af, maakte rechtsomkeert en vluchtte het hotel weer binnen.

Washington beschouwt het initiatief van Krajiik c.s. om met duizenden aanhangers PlavEÉc in haar bolwerk Banja Luka op te zoeken als een poging tot staatsgreep van de KaradEÉc-gezinde vleugel. De woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken zei dat het “duidelijk ging om een verkapte poging de wettelijk gekozen plaatselijke autoriteiten in Banja Luka af te zetten”, een poging die “makkelijk op geweld had kunnen uitlopen, met zeer negatieve politieke consequenties”. (Reuter, AP, AFP)

Lord of the Flies (Harry Hook, 1990, VS). Infantiele, niet met Peter Brooks versie uit 1963 te verwarren verfilming van William Goldings romandebuut uit 1954. RTL4, 0.05-1.40u.