Sinn Fein achter voorwaarden vredesoverleg

LONDEN, 10 SEPT. Sinn Fein, de politieke vleugel van het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA), heeft gisteren in Belfast beloofd zich tot vreedzame, democratische methoden te beperken, mee te werken aan ontwapening van alle terreurorganisaties en zich te conformeren aan een eventueel vredesakkoord voor Noord-Ierland.

Met het aanvaarden van deze 'Mitchell-principes', genoemd naar de Amerikaanse voorzitter van het vredesoverleg George Mitchell, heeft de partij die strijdt voor een verenigd Ierland, voor het eerst in driekwart eeuw, een plaats aan de onderhandelingstafel veroverd. Maar voor de vijf unionistische en loyalistische partijen die willen vasthouden aan de unie van Noord-Ierland met Groot-Brittannië, was dat reden weg te blijven bij het overleg. Zij beschouwen het staakt-het-vuren dat de IRA sinds half juli in acht neemt als “tactisch” en de beloften van Sinn Fein als “loos”.

De acht man sterke delegatie van Sinn Fein die gisteren bij het voormalige Noord-Ierse parlementsgebouw Stormont verscheen, telde drie veroordeelde IRA-terroristen. Martin Ferris, die als koerier van wapentuig fungeerde, Michael Murphy die gepakt werd voor illegaal wapenbezit en bij een ontsnapping uit de gevangenis heeft geholpen en Siobhan O'Hanlon, die assisteerde in een werkplaats waar explosieven werden gemaakt.

Ondanks de afwezigheid van de vijf unionistische en loyalistische partijen die de meerderheid vertegenwoordigen van de bevolking in Noord-Ierland, sprak Sinn Fein-president Gerry Adams gisteren van “een waterscheiding”. Hij riep de unionisten op de kans op een politieke regeling voor Noord-Ierland niet te verspelen. Hij sprak de hoop uit dat de unionisten zich zo snel mogelijk bij het overleg voegen dat maandag officieel begint.

Ray Burke, de Ierse minister van Buitenlandse Zaken, noemde de besprekingen in potentie “de belangrijkste sinds de onderhandelingen die tot het Anglo-Ierse verdrag van 1921 hebben geleid”, waarbij de deling van Ierland zijn beslag kreeg. De Amerikaanse ex-senator George Mitchell verklaarde dat hij nooit eerder zo hoopvol gestemd was over een mogelijk akkoord voor Noord-Ierland. “Dit is de eerste keer in de geschiedenis van Noord-Ierland dat tegelijkertijd sprake is van een staakt-het-vuren en onderhandelingen. Dat is een belangrijke stap vooruit.”

Labourpremier Blair had vandaag een ontmoeting met David Trimble, leider van de Ulster Unionist Party (UUP), de grootste unionistische partij van Noord-Ierland. Hij heeft geprobeerd om Trimble ervan te overtuigen dat de unionisten van de besprekingen niets hebben te vrezen. Elk akkoord dat de deelnemers aan het overleg bereiken, moet ter goedkeuring aan het Britse parlement en in een referendum aan de Noord-Ierse bevolking worden voorgelegd.

De UUP beslist zaterdag of ze meedoet aan de onderhandelingen die vóór mei volgend jaar in een politieke regeling moeten resulteren. De verwachting is dat de partij het overleg niet de rug toekeert maar zich voorlopig tot bilaterale gesprekken zal beperken en elke ontmoeting met Sinn Fein zorgvuldig mijdt.