Parijs eert Nederlandse verzetsman

PARIJS, 10 SEP. Een minuut stilte, op verzoek van de burgemeester van Parijs. Dat was het begin van de herleving van Jan Doorniks nagedachtenis. Deze Nederlands-Franse verzetsman heeft 56 jaar nadat hij werd gefusilleerd zijn eigen plantsoen gekregen in het 16e arrondissement (tegenover Boulevard Flandrin 56). Mogelijk volgen Lyon, Marseille en Lille.

Een kleine erewacht van de marechaussee luisterde de onthulling van het straatnaambord op: Allée Jan Doornik, en daaronder de tekst: “Nederlands burger (1905-1941), verzetsman van het eerste uur, officier van de Vrije Franse Strijdkrachten, compagnon de la Libération, gefusilleerd 29 augustus 1941 op de Mont-Valérien met Honoré d'Estienne d'Orves en Maurice Barlier”.

Ambassadeur H. Wijnaendts zag gisteren jaren inspanning beloond met deze Franse erkenning die door generaal De Gaulle direct na de Tweede Wereldoorlog postuum werd onderscheiden als 'compagnon de la Libération', als enige buitenlander. Burgemeester Tibéri onthulde dat detail in een korte toespraak die emotie en erkentelijkheid uitdrukte over de moedige inzet van Doornik.

Het in september '40 opgerichte verzetsnetwerk Nemrod heeft Frankrijk niet bevrijd, het leidende trio werd verraden en al op 21 januari 1941 in Rennes door de Gestapo in Rennes gearresteerd. De Duitse militaire rechtbank in Parijs veroordeelde hen ter dood. Een verzoek om gratie mocht niet baten. Zittend op hun kist werden de drie door de Wehrmacht naar de Mont-Valérien gereden waar hen het voorrecht te beurt viel zelf het executiepeloton te mogen commanderen. Zonder blinddoek en met de handen vrij vielen zij, één voor één, Jan als laatste.

Er is weinig bekend over Jan Doornik. Hij was Nederlander, maar had het grootste deel van zijn jeugd en scholing in Parijs genoten. In Frankrijk bestaat een biografie van d'Estienne d'Orves (naar wie menig plein, plaats en straat is genoemd) waarin een paar zinnen zijn gewijd aan diens Nederlandse medestrijder.

Het boek, dat allang niet meer te koop is, vermeldt dat Doornik naar Londen was uitgeweken en zich had aangesloten bij de Nederlandse verzetsgemeenschap aldaar. Hij zou ongeduldig zijn geworden en hebben verzocht om toelating tot De Gaulle's vrije Fransen. Onder die banier keerde hij terug naar Frankrijk. De summiere gegevens suggereren een landing in Bretagne, waar betrouwbare vissersmensen hem onderdak gaven, en een snel vertrek naar Parijs. Daar werd Nemrod opgezet, en verraden, het hele netwerk opgerold.

Het familiegraf van Doornik op Père Lachaise is met steun van VWS en het Nederlandse bedrijfsleven in Frankrijk opgeknapt.

Waarom geen film gemaakt over deze nobele jongeman die in een laatste brief aan zijn moeder schreef: “Ik heb gehandeld volgens de regels van eer en vaderlandsliefde die mijn officiersplicht mij ingeeft.”